Społeczność żydowska w Lubiczu, znajdującym się wówczas w strefie nadgranicznej (po stronie pruskiej), pojawiła się w XIX wieku. Być może było to w ostatniej ćwierci stulecia, bowiem Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego… nie wspomina o obecności Żydów, choć podaje statystykę wyznaniową. Miejscowość położona blisko granicy oraz Torunia przeżywała wówczas okres intensywnego rozwoju. Działał tu m.in. urząd celny, „wielki młyn wodny amerykański o czterech gankach”, hamernia (kuźnia z młotami mechanicznymi), tartak, a pewnych okresach także papiernia. Odbywały się dwa doroczne wielkie jarmarki. W 1921 r. mieszkało tutaj 362 Żydów na 865 mieszkańców.

We wrześniu 1939 r. Lubicz znalazł się pod okupacją niemiecką. Pod koniec tego roku tutejsi Żydzi zostali przez Niemców wywiezieni do Warszawy, gdzie w większości zginęli.

W sierpniu 1943 r. w Lubiczu powstał obóz pracy, podlejący niemieckiemu nazistowskiemu obozowi koncentracyjnemu Stutthof. W listopadzie 1944 r. uwięziono w nim ok. 1 tys. Żydówek, sprowadzonych z getta w Kownie. Więźniarki zostały uwolnione przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku.

Bibliografia

  • Lubicz, [w:] The Encyclopedia of Jewish life before and during the Holocaust, t. 2, red. S. Spector, G. Wigoder, New York 2001, s. 751.
  • Lubicz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. V, Warszawa 1884, ss. 401–402.
Drukuj