Prawa miejskie Mikstat otrzymał ok. 1366 roku. Wydano wówczas przywilej, w którym Janko, syn Mikołaja Zaremby, pan i dziedzic na Komorowie, sprzedał wójtostwo w mieście Mixtad. W początkach swej historii (w latach 1382–1482) miasto należało do Śląska, a za panowania Władysława Jagiełły wraz z Ziemią Wieluńską znalazło się w Wielkopolsce.

Nazwa Mikstat pochodzi prawdopodobnie od staropolskiego słowa mikstatnik, czyli  tragarz. Możliwe też, że jest ona niemiecką wersją wcześniejszej polskiej nazwy miejscowości – Komorów lub Komorowo (niem. Mücke – komar, Stadt – miasto) – utworzoną przez niemieckich osadników.

W 1391 r. miasto strawił wielki pożar. Król Jagiełło przyznał wtedy Mikstatowi przywilej, w którym na okres 5 lat zwalniał mieszczan od płacenia podatków, by mogli podźwignąć się z poniesionych strat. Po kolejnym pożarze Zygmunt Stary wydał nowy akt lokacyjny miasta (1528). Z kolei od Zygmunta III Wazy Mikstat otrzymał w 1590 r. przywilej na urządzanie 4 jarmarków w roku (oprócz cotygodniowych targów) oraz przywilej słodowników.

Przywileje te przyczyniły się do gospodarczego rozwoju miasta, w którym szczególnie dobrze miało się słodownictwo i piwowarstwo. Wykaz podatkowy z 1563 r. podaje, że tym okresie w Mikstacie mieszkało 12 rzemieślników, a w końcu XVI w. działały 2 cechy. W 1611 r. w rozwijające się miasto uzyskało zgodę na utworzenie szpitala; wiadomo także, że w 1670 r. działała tu już szkoła parafialna. Akta lustracji dóbr królewskich odnotowują, że w XVI i XVII w. miasto liczyło 65 domów opłacających 23 floreny czynszu rocznie.

Niestety wojny XVII i XVIII w. przyniosły Mikstatowi duże zniszczenia: w połowie XVIII w. miasto liczyło nie więcej niż 500 mieszkańców.

Po II rozbiorze Polski, w 1793 r. Mikstat dostał się pod panowanie pruskie, następnie znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego (1807–1815), a po jego upadku przez kolejne 104 lata ponownie należał do Prus.

W 1822 r. miasto spustoszył kolejny pożar, z którego ocalały jedynie: poczta, kościoły, probostwo i wzniesiona w 1812 r. szkoła. Miasto podźwignęło się jednak i 23 lata później liczyło już 143 budynki mieszkalne i 1295 mieszkańców. „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” odnotowuje, że w 1871 r. miasto miało już 152 domy i 1437 mieszkańców, wśród których było 1249 katolików, 36 ewangelików i 152 żydów; w owym czasie mieszkańcy Mikstatu zajmowali się głównie rolnictwem i chowem bydła[1.1].

Pod zaborami miasto stopniowo traciło na znaczeniu, silne były tu jednak tradycje narodowe, Mikstaczanie przez dziesięciolecia aktywnie demonstrowali swój patriotyzm, uczestnicząc w powstaniach kościuszkowskim, listopadowym i styczniowym; stworzyli także kompanię wojska, która wzięła udział w walkach powstania wielkopolskiego. W mieście powołano do życia nowe instytucje, m.in. Bibliotekę Ludową, Towarzystwo Przemysłowe, Kółko Rolnicze, a w 1869 r. utworzono bank, który był pierwszą tego typu placówką na południu Wielkopolski.

W okresie II wojny światowej Wielkopolska, w tym także Mikstat, została wcielona do III Rzeszy. W 1942 r. landrat ostrowski podjął decyzję o przesiedleniu w okolicę miasta ok. 2000 Polaków jako robotników przymusowych (tzw. Polenreservat), lecz rok później akcji zaniechano. W dniu 22.01.1945 r. miasto zostało wyzwolone spod okupacji hitlerowskiej. Po wojnie Mikstat wrócił w granice Polski.

Bibliografia

• Zieliński H., Z dziejów miejscowości Ziemi Mikstackiej, "Mikstat. Gminny Portal Internetowy", https://mikstat.pl/historia-mikstatu/ [dostęp 05.03.2021].
• Mikstat, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 6, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1885, s. 409.