Społeczność żydowska w Maniewiczach należała do najkrócej istniejących na Wołyniu. Samo miasteczko rozwinęło się bowiem dopiero po 1892 r., przy stacji kolejowej na linii Kowel – Sarny. Dogodne połączenia transportowe spowodowały rozwój przemysłu drzewnego, zwłaszcza tartaków. Do pracy w zakładach ściągnęło wielu Żydów, a inni znaleźli zatrudnienie w obrocie gotowymi produktami.

W 1921 r. mieszkało tutaj 462 Żydów, stanowiąc 56,8% ludności miasteczka. Byli to przede wszystkim chasydzi – zwolennicy różnych nurtów, takich jak Stolin-Karlin, Berezne i Stepan; odpowiednio wystawiono trzy synagogi. Równocześnie coraz większą popularnością cieszył się syjonizm, krzewiony przez młodzieżówki Ha-Szomer ha-Cair i Betar. Do źródeł utrzymania, obok pracy w przemyśle drzewnym, doszła obsługa letniska, którym stały się Maniewicze w okresie międzywojennym.

Pod trwającą od 1939 r. okupacją sowiecką liczebność Żydów w miasteczku wzrosła do 1,9 tys., wskutek napływu uchodźców.

Pod okupacją niemiecką, najpierw nastąpił trzydniowy pogrom dokonany przez Ukraińców, a 26 sierpnia 1941 r. doszło do masowego mordu na 375 żydowskich mężczyznach, dokonanego przez oddziały niemieckie. Niemcy utworzyli getto, a następnie – podobno po ledwie trzech dniach istnienia – zlikwidowali je 5 września 1942 roku. Podczas likwidacji dzielnicy zamkniętej zamordowali 1,5 tys. osób. Większość ofiar rozstrzelano w lasach koło wsi Czerewacha. Ok. 200 Żydów zdołało uciec; niektórzy przystąpili do partyzantki.

Bibliografia

• Maniewicze, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, t. 2, red. Sh. Spector, Wigoder, New York 2001, s. 790.