Według J. Muszyńskiej najstarsza wzmianka o ludności żydowskiej pochodzi z 1758 r., kiedy to Żyd Lewek został arendarzem w mieście. W 1790 r. było 20 Żydów, to jest 7,1%. Ponadto na komornym u Polaków mieszkało 31 osób.

W 1928 r. mieszkało 537 Żydów, do składek wytypowano 114 rodzin. Składki zbierał Izrael Chenciński i przekazywał Zarządowi gminy[1.1]. Gmina była biedna, w 1928 r. umorzono składki 115 osobom na 605 zł, bo nie były w stanie ich płacić. W 1931 r. na 192 płatników, ze spłatą składki zalegały 21 rodziny na sumę 205 zł. W rok później przy pomocy starostwa udało się ściągnąć w pełni składkę zaledwie od 39 rodzin. Było to 409 zł. W 1933 r. gmina żydowska w Klwowie połączyła się z gminą Odrzywół, przyjmując jej nazwę. Przeniesiono też dokumenty.

W połowie lat trzydziestych nasiliły się tu akcje antyżydowskie; władze poleciły aresztować sprawców. W środę, 20 listopada 1935 r. członkowie Stronnictwa Narodowego na rynku podczas targu zaczęli nawoływać do bojkotu straganów żydowskich. Ucierpieli m.in. handlarze Chana Żywiec, Małka Cytrynowicz, Chana Szpitalik, Moszek Małec, Jankiel Zyjde, Motek Frydman, Abram Olszewski, Majer Cygielbaum, Jankiel Borycki, Alter Welkier. Poszkodowani Żydzi udali się po ochronę na posterunek Policji Państwowej. Doszło do bójki chłopów z policją. Policja otworzyła ogień. Zabito 12 osób, 20 było rannych: „Uciekający z Odrzywołu chłopi napadli i pobili kilku napotkanych po drodze Żydów. Jeden z nich, Munisz Poznański zmarł wskutek doznanego urazu głowy”[1.2].

Przy gminie od 2 września 1937 r. istniało Stowarzyszenie Dobroczynności Gemiłus Chesed[1.3].

W 1937 r. było tu 602 Żydów, do płacenia składek wytypowano 88 rodzin, majątek ruchomy wynosił 9505,50 zł, nieruchomy 17 000 zł, zadłużenie 8644,80 zł. Rabinem od 1925 r. był Szloma Zurych Kestenberg, sekretarzem – Mordka Zilbersztajn[1.4]. W Zarządzie 100% wpływów mieli ortodoksi. W przededniu II wojny światowej spis wykazał 692 Żydów[1.5].

Bibliografia

• Gaps J., Markowski M., Zajścia antyżydowskie w Odrzywole w 1935 r. wyrazem wpływów Endecji w województwie kieleckim, „Biuletyn Kwartalny Radomskiego Towarzystwa Naukowego” 1999, nr XXXIV
• Gontarczyk P., Pogrom? Zajścia w Przytyku, Biała – Podlaska, Pruszków 2000.
• Muszyńska J., Żydzi w miastach województwa sandomierskiego i lubelskiego w XVIII wieku, Kielce 1998.