Cmentarz żydowski w Suchowoli znajduje się po wschodniej stronie ul. Augustowskiej. Zajmuje działkę o numerze geodezyjnym 01109 4.0044.1501, o kształcie zbliżonym do prostokąta o przybliżonych wymiarach 92 x 220 m (2 ha). Jego historyczne granice wyznaczone są częściowo poprzez zadrzewienie, a od zachodu również rowem. Lokalizację cmentarza dokumentują arkusze tzw. wiorstówki (Nowaja Topograficzieskaja Karta Zapadnoj Rossii, skala 1:84000, 1915) oraz mapy WIG w skali 1:100000 (1930).

Został założony w XIX wieku. Przed 1939 r. otoczony był kamiennym murem, a w jego obrębie znajdował się drewniany budynek, pełniący funkcję domu przedpogrzebowego.

W okresie okupacji niemieckiej podczas drugiej wojny światowej oraz po 1945 r. obiekt uległ daleko posuniętej dewastacji. Rozebrano ogrodzenie i wywieziono niemal wszystkie nagrobki.

Obecnie w obrębie cmentarza można odnaleźć pojedyncze relikty zniszczonych nagrobków, m. in. betonowe ściany grobowca o charakterystycznej dla Podlasia formie miniohelu z zamkniętą przestrzenią wewnętrzną. Teren jest porośnięty gęstą, dziką roślinnością. Na skraju cmentarza, od strony ul. Augustowskiej znajduje się współczesny, zwieńczony krzyżem pomnik z napisem: „Miejsce uświęcone krwią bestialsko pomordowanych przez bolszewików 9 VIII 1920 r. Mietko Fabian, Naumowicz Władysław, Rudakowski Piotr, Zaniewski Feliks, Zimnoch Franciszek. Zginęli za Polskę. Pamiętamy”. Kilkanaście metrów dalej, na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego i Urzędem Miasta w Suchowoli, w 2011 r. ustawiono kamienną tablicę z napisem: „Cmentarz żydowski w Suchowoli, założony w XVII w. Zniszczony przez niemieckich okupantów podczas II wojny światowej. Odrestaurowany w 2010 r. Przechodniu, uszanuj miejsce pamięci zmarłych. TNCBH”. W Zespole Szkół w Suchowoli przechowywane są nieliczne macewy, odnalezione w różnych punktach miejscowości, między innymi nagrobek Jechiela syna Icchaka Ajzyka [...]aneckiego.

Drukuj