Pierwsze wzmianki o Żydach w Szczucinie pochodzą z początku XVIII wieku. W 1748 r. w parafii szczucińskiej, obejmującej głównie miasteczko, zamieszkiwało 54 Żydów. W połowie XIX w. było to już ponad 400 osób – 30% wszystkich mieszkańców. W II połowie XIX w. liczebność społeczności wciąż rosła. Ok. 1870 r. w Szczucinie było 616 Żydów, którzy mieli rabina, synagogę i cmentarz o powierzchni ok. 0,3 ha, założony prawdopodobnie w I połowie XIX wieku. W 1880 r. w Szczucinie było 129 domów, w których zamieszkiwało 1154 osób, w tym 566 Żydów. W 1891 r. liczba mieszkańców wzrosła do 1244, w tym 573 Żydów. W 1910 r. Żydzi stanowili 47% (491 osób). Jak widać, po okresie wzrostu nastąpiła swego rodzaju stagnacja liczebnościowa; było to związane z peryferyjnym położeniem miasta i jego niskim statusem w dobie Galicji. Do spadku liczebności przyczyniła się też masowa emigracja.

Społeczność żydowska w Szczucinie miała charakter ortodoksyjny, który z czasem zamienił się w popularność chasydyzmu. Miasto stało się siedzibą cadyka Icchaka Horowitza, zwanego Icikiel Sticziner (zm. 1940), wnuka legendarnego cadyka Naftalego z Ropczyc, przynależącego do dzikowskiej gałęzi dynastii ropczyckiej. Dwór szczuciński odrodził się w okresie powojennym na Brooklynie w Nowym Jorku; na jego czele stanął jako pierwszy syn Icchaka Jehuda Horowitz (zm. 1981), a obecnie rolę cadyka pełni prawnuk Icchaka, Eliezer Jehoszua Judkowski.

W 1921 r. Żydzi stanowili 36% mieszkańców Szczucina – 624 osoby. Społeczność zachowywała ortodoksyjny charakter, co uwidoczniło się np. w wynikach wyborów do gmin, w których przepadli kandydaci syjonistów, postępowców i bezpartyjni. W okresie międzywojnia Żydzi z Szczucina wykupili 7 świadectw handlowych w Krakowskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej.

W 1939 r. w Szczucinie mieszkało ok. 800 Żydów; stanowili oni 40% mieszkańców. Po napaści Niemiec na Polske przybyło tu wielu uchodźców, zwłaszcza z Krakowa.

W czerwcu 1941 r. przebywało w miejscowości 707 Żydów. We wrześniu 1941 r. Niemcy wyznaczyli w Szczucinie miejsca, do zwozili z całej okolicy ludność żydowską zajmującą się rolnictwem. W marcu 1942 r. rozpoczęły się działania eksterminacyjne. Żołnierze Wehrmachtu zastrzelili tu wówczas 25 Żydów zmuszonych do pochowania ciał pomordowanych wcześniej polskich żołnierzy-jeńców, zabitych w odwecie za bunt jednego z nich. Jeszcze w 1942 r. Żydzi ze Szczucina zostali wywiezieni przez Niemców do getta w Tarnowie; stamtąd trafili do niemieckiego nazistowskiego ośrodka zagłady w Bełżcu.

Bibliografia

• Bartosz A., Tarnowskie Judaica, Warszawa 1992.
• Michalewicz J., Żydowskie okręgi metrykalne i żydowskie gminy wyznaniowe w Galicji, Kraków 1995.
• Samsonowska K., Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918–1939), Kraków 2005.