Pod nazwą Trakt Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów kryje się zespół kamiennych form pamiątkowych, przede wszystkim ciosów sjenitowych, rozmieszczonych wzdłuż ulic Anielewicza, Zamenhofa, Dubois i Stawki na Muranowie w Warszawie, upamiętniających miejsca, wydarzenia i ludzi związanych z gettem warszawskim. Trakt ten tworzy integralną całość wraz z wcześniej wzniesionymi pomnikami: Bohaterów Getta i Kopcem Anielewicza. Został zrealizowany w latach 1988–1989 według projektu Zbigniewa Gąsiora, Stanisława Jankowskiego i Marka Moderaua, a następnie uzupełniony o kolejne obiekty w 1995 i 1997.

  • Ulica Zamenhofa róg Anielewicza 

W roku 1940 Niemcy utworzyli w Warszawie tzw. „Żydowską Dzielnicę Mieszkaniową” – getto zamykając za murami 450 tys. Żydów których wymordowali w latach 1940–1943

  • Plac Bohaterów Getta Warszawskiego

Od 19 kwietnia do 15 maja 1943 roku trwało powstanie w getcie warszawskim bohaterska walka bojowników żydowskich o godność człowieka.

  • Plac Bohaterów Getta Warszawskiego [dąb]

Drzewo Wspólnej Pamięci Żydom polskim zamordowanym w latach 1939–1945 przez hitlerowskiego najeźdźcę i Polakom którzy zginęli niosąc Żydom pomoc Polacy i Żydzi 19 kwietnia 1988 roku w 45 rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim

  • Plac Bohaterów Getta Warszawskiego [obelisk Żegoty]

1942 Żegota 1945 Organizacja utworzona przez Polskie Państwo Podziemne dla ratowania Żydów w czasach Holocaustu wśród jej podobnych działających w okupowanej Europie, była jedyną finansowaną przez swój Rząd, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie. Dar amerykańskich przyjaciół Żegoty

  • Plac Bohaterów Getta Warszawskiego

Od 19 kwietnia do 15 maja 1943 roku trwało powstanie w getcie warszawskim bohaterska walka bojowników żydowskich o godność człowieka

  • Plac Bohaterów Getta Warszawskiego

Emanuel Ringelblum 1900–1944, historyk członek Poalej Syjon – Lewicy, działacz społeczny, założyciel konspiracyjnego archiwum getta, od lata 1943 roku ukrywany przez Polaków 10 marca 1944 roku rozstrzelany wraz z nimi na Pawiaku

  • Ulica Zamenhofa róg Edelmana

Józef Lewartowski 1895–1942, pełnomocnik KC PPR w Dzielnicy Żydowskiej, współtwórca i przywódca bloku antyfaszystowskiego; zastrzelony w getcie. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Grunwaldu III klasy

  • Ulica Zamenhofa róg Edelmana

Michał Klepfisz 1913–1943, działacz Bundu, członek Żydowskiej Organizacji Bojowej, zginął w drugim dniu powstania w getcie warszawskim. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Virtuti Militari V klasy

  • Ulica Edelmana 6 (od strony ulicy Zamenhofa)

Szmul Zygielbojm 1895–1943, przedstawiciel Bundu w Radzie Narodowej R.P. w Londynie; na znak protestu wobec bierności rządów państw sprzymierzonych w obliczu zagłady Żydów w getcie warszawskim 12 maja 1943 odebrał sobie życie

[pomnik Szmula Zygielbojma]

„Milczeć nie mogę i żyć nie mogę gdy giną resztki ludu żydowskiego w Polsce...” Szmul M. Zygielbojm 11 maja 1943 Londyn

  • Ulica Zamenhofa róg Miłej

Arie Wilner „Jurek” 1917–1943, członek Haszomer Hacair [Ha-Szomer ha-Cair], łącznik między Żydowską Organizacją Bojową a Armią Krajową, uczestnik powstania w getcie, zginął 8 maja 1943 w bunkrze dowództwa; odznaczony pośmiertnie Krzyżem Virtuti Militari V klasy

  • Ulica Dubois róg Miłej

Mordechaj Anielewicz 1919–1943, członek Haszomer Hacair [Ha-Szomer ha-Cair], komendant Żydowskiej Organizacji Bojowej, przywódca powstania w getcie 8 maja 1943 roku w otoczonym przez Niemców bunkrze dowództwa wraz ze swym sztabem odebrał sobie życie; odznaczony pośmiertnie Krzyżem Grunwaldu III klasy

  • Ulica Dubois

Meir Majerowicz „Marek” 1911–1943, członek Poalej-Syjon CS, w powstaniu w getcie komendant grupy Żydowskiej Organizacji Bojowej, odznaczony pośmiertnie Krzyżem Walecznych

  • Ulica Dubois

Paweł Frenkel komendant Żydowskiego Związku Wojskowego / Dawid Apfelbaum dowódca oddziału ŻZW przy placu Muranowskim / Polegli w walce podczas powstania w getcie warszawskim

  • Ulica Dubois róg Niskiej

Frumka Płotnicka 1914–1943, łączniczka Żydowskiej Organizacji Bojowej na terenie kraju, współorganizatorka samoobrony w gettach Warszawy, Sosnowca i Będzina, gdzie zginęła broniąc się w bunkrze; odznaczona pośmiertnie Krzyżem Grunwaldu III klasy

  • Ulica Dubois

Icchak Nyssenbaum 1868–1942, rabin. Przywódca religijno-syjonistycznego stronnictwa Mizrachi w Polsce, członek ruchu konspiracyjnego w getcie warszawskim; zamordowany w Treblince

  • Ulica Dubois róg Stawki

Janusz Korczak (Henryk Goldszmidt) 1878–1942, pedagog, pisarz lekarz zginął z dziećmi swojego sierocińca których nie opuścił w ich ostatniej drodze przez Umschlagplatz do komór gazowych w Treblince

  • Ulica Stawki

Icchak Kacenelson 1886–1944 poeta, tworzył w językach hebrajskim i żydowskim / Autor – „Pieśni o zamordowanym żydowskim narodzie” Zginął w obozie Auschwitz–Oświęcim

  • Ulica Stawki 5/7

Stawki 5–7 z tego budynku komenda oddziału SS nadzorowała w latach 1942–1943 Umschlagplatz, na który codziennie spędzano tysiące mieszkańców getta, aby wywieźć ich do obozu śmierci w Treblince

  • Ulica Stawki 10

Stawki 6–8 w tym budynku szkoły i przejściowo szpitala żydowskiego przetrzymywano Żydów przed ich wywiezieniem do Treblinki

  • Ulica Stawki [pomnik Umschlagplatz]

Tą drogą cierpienia i śmierci w latach 1942–1943 z utworzonego w Warszawie getta przeszło do hitlerowskich obozów zagłady ponad 300 tys. Żydów

  • Ulica Stawki róg Dzikiej

W roku 1940 Niemcy utworzyli w Warszawie tzw. „Żydowską Dzielnicę Mieszkaniową” – getto zamykając za murami 450 tys. Żydów których wymordowali w latach 1940–1943

Drukuj