W 1829 r. kupiec Josef Saul Rosenbach za 15 talarów zakupił od mistrza kowalskiego Polenkowskiego działkę na założenie cmentarza wyznaniowego. Parcela liczyła sobie 6 morgów magdeburskich powierzchni (ok. 0,15 ha; obecnie 0,041142 ha) i była zlokalizowana przy drodze biegnącej do Pasłęka, blisko rzeki Zalewki. Obecnie adres tego miejsca to ul. Sienkiewicza 20a (zgodnie z kartą zabytku).

Ostatni znany pochówek odbył się pod koniec lat 30. XX w. Do dziś przetrwało 14 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1860 roku. Należy on do Jacoba Lachmanna, zm. 20.12.1860. Na cmentarzu pochowany jest też fundator nekropolii, Josef Saul Rosenbach.

Macewy wykonane z piaskowca mają typowe dla drugiej połowy XIX w. zdobienia oraz inskrypcje w językach hebrajskim i niemieckim. Są tu też pomniki w formie obelisku, jak również ślady grobów w cementowych obudowach – łącznie naliczyć można ok. 30 mogił. Układ cmentarza jest nadal czytelny – było tu 9 rzędów grobów. Całe założenie stanowi cenny zabytek o dużym znaczeniu historycznym, kulturowym i krajobrazowym. Wpis do do rejestru zabytków nastąpił w dniu 09.01.1992 r. pod nr A-3970[1.1]

W 2015 r. miejscowe Stowarzyszenie „Więź Społeczna” wraz z Fundacją im. Stefana Batorego uporządkowały cmentarz; odnowiono go i ogrodzono.

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Decyzja w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z 09.01.1992, wydana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie.