Komory gazowe – pomieszczenia przystosowane do masowego zabijania ludzi gazami trującymi, wykorzystywane przez władze III Rzeszy do zagłady Żydów i Romów, uśmiercania więźniów politycznych i ludzi uznanych przez Niemców za niegodnych życia. W 1939 r. utworzono komory gazowe w zakładach zbrodniczej eutanazji (Akcja T4). Zainstalowanymi na samochodach komorami posługiwały się Einsatzgruppen oraz załoga obozu w Chełmnie nad Nerem. Od 1941 r. budowano komory gazowe w Auschwitz, Stutthofie, na Majdanku i w niektórych innych obozach koncentracyjnych.

W 1942 r. komory gazowe stały się głównymi urządzeniami obozów zagłady (Reinhard Aktion). Komory gazowe w obozach koncentracyjnych rozbudowywano do końca ich istnienia. Decyzje w ich sprawie podejmowali Philipp Bouhler i Heinrich Himmler. Twórcami komór byli: V. Brack, Hans Kammler, Ernst Grawitz, Walther Rauff. W budowie komór i krematoriów specjalizowała się firma Topf und Söhne z Erfurtu.

Używany w komorach gazowych obozów koncentracyjnych cyklon B produkowała firma Deutsche Gesellschaft für Schädlingsbekäpfung, wchodząca w skład IG Farbenindustrie. Do obsługi komór zmuszano grupy więźniów Sonderkommando. W celu utrzymania w tajemnicy dokonywanych zbrodni oraz uniknięcia paniki wśród ofiar komory gazowe upodabniano do łaźni. W dokumentacji nazywano je łaźniami lub komorami dezynfekcyjnymi, co w propagandzie neonazistowskiej i antysemickiej wykorzystuje się do negowania ich istnienia (kłamstwo oświęcimskie, niem. Auschwitzlüge).

Bibliografia

• Kogon E., Langbein H., Rückerl A., Nationalsozialistische Massentötungen durch Giftgas: eine Dokumentation, Frankfurt am Mein 1989.
• Piper F., Metody zagłady, [w:] W. Długoborski, F. Piper, Auschwitz 1940–1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu, t. 3, Oświęcim 1995.

Stanisław Kania

© Treść hasła pochodzi z serwisów wiedzowych PWN; zobacz sam: Encyklopedia PWN, Słowniki języka polskiego i Słowniki obcojęzyczne.