Szaulisi

Szaulisi (lit. šaulys – strzelec) – członkowie Związku Strzelców Litewskich, ochotniczej organizacji paramilitarnej, założonej w sierpniu 1919 roku w Kownie. Powstała ona w celu wspierania wojsk litewskich w walkach z Polakami, Niemcami i bolszewikami o niepodległą Litwę.

Odegrała znaczącą rolę w zajęciu Kłajpedy w 1923 roku. W czasie pokoju podlegała Ministerstwu Obrony, była formacją pomocniczą armii litewskiej. W 1940 roku liczyła 60 tys. członków. Po zajęciu Litwy przez Armię Czerwoną wielu szaulisów zostało uwięzionych i zesłanych. W momencie wycofywania się wojsk radzieckich w czerwcu 1941 roku szaulisi brali czynny udział w powstaniu antysowieckim, które przejawiało się także w napaściach na Żydów.

W Kownie szaulisi byli jedną z bojówek przeprowadzających pogrom Żydów, który miał miejsce w dniach 25-29 czerwca i pochłonął 1500 ofiar. Po pogromie Niemcy zaczęli tworzyć litewski batalion policji pomocniczej, w którym trzy z pięciu kompanii tworzyli szaulisi. Litewska policja pomocnicza odegrała znaczącą rolę w wyłapywaniu Żydów w gettach oraz transportowaniu ich do miejsc egzekucji, m.in. w Ponarach pod Wilnem. Współpracowała także z Niemcami w zwalczaniu Armii Krajowej na Wileńszczyźnie. W 1944 roku w chwili wkraczania Armii Czerwonej szaulisi tworzyli oddziały partyzantki zwalczające administrację i wojska radzieckie.

 

Hasło powstało w ramach projektu Zapisywanie świata żydowskiego w Polsce, którego autorką jest Anka Grupińska, znana polska dziennikarka i pisarka, specjalizująca się w najnowszej historii Żydów polskich. Projekt ten, zainicjowany w 2006 roku przez Muzeum Historii Żydów Polskich, polega na rejestrowaniu rozmów z polskimi Żydami wszystkich pokoleń.
Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.