Ucieczki Polaków na Węgry w 1939

Ucieczki Polaków na Węgry w 1939 – we wrześniu 1939, zwłaszcza po radzieckiej agresji na Polskę 17 września, zaczęli napływać na Węgry polscy uchodźcy: zarówno zorganizowane jednostki wojskowe, jak i cywile.

Władze węgierskie, mimo, że związane były sojuszem z Niemcami, przyjęły uchodźców. Wojskowych internowano w obozach, ułatwiając im następnie przerzut do Francji, gdzie przy polskim rządzie emigracyjnym tworzono polską armię (Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie). Ponieważ operacja ta była tajna, nie wiadomo, ile dokładnie osób przeszło przez Węgry na zachód.

Szacuje się, że w latach 1939-1944 na Węgrzech czasowo przebywało od 100 do 150 tysięcy Polaków. Część cywilów, 15-20 tysięcy, pozostała tam do końca wojny. Zamieszkiwali wyznaczone przez rząd miejscowości, z których największym polskim skupiskiem był Balatonboglar. Uchodźcy otrzymywali również od rządu zasiłki. Już w październiku 1939 powstał Komitet Obywatelski do Spraw Opieki nad Uchodźcami Polskimi na Węgrzech, który był pewnego rodzaju samorządem polskim. Powstała polska szkoła, prasa, organizacje młodzieżowe i kulturalne. Szczególnie wiele polscy uchodźcy zawdzięczali ministrowi spraw wewnętrznych dr Jozsefowi Antallowi. Słabo zbadaną sprawą jest kwestia ucieczek na Węgry Żydów polskich w późniejszych latach okupacji: szacuje się, że ok. 3 tysięcy Żydów znalazło się na Słowacji, a część z nich została przyjęta przez Węgry.

19 marca 1944 r. wojska III Rzeszy wkroczyły na Węgry. Niemcy rozwiązali Komitet Obywatelski, a jego przywódców aresztowana. Z końcem lipca 1944 r. wywieziono ich do obozu koncentracyjnego Mauthausen. 23 sierpnia 1944 r. w podobozie Gusen zginęli Henryk Sławik (Prezes Komitetu Obywatelskiego), Andrzej Pysz (Zastępca), prof. Kazimierz Gurgul, Edmund Fietz "Fietowicz", prof. Stefan Filipkiewicz.

 

Hasło powstało w ramach projektu Zapisywanie świata żydowskiego w Polsce, którego autorką jest Anka Grupińska, znana polska dziennikarka i pisarka, specjalizująca się w najnowszej historii Żydów polskich. Projekt ten, zainicjowany w 2006 roku przez Muzeum Historii Żydów Polskich, polega na rejestrowaniu rozmów z polskimi Żydami wszystkich pokoleń.
Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.