Handwerger Gedalia (Gustaw) – (1902 – ?) – architekt

Absolwent Gimnazjum Stowarzyszenia Kupców w Tomaszowie Rawskim (1921) i Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1929, dyplom: „Dom sportów zimowych w Zakopanem”, pod kierunkiem prof. Czesława Przybylskiego). W czasie wojny polsko-bolszewickiej ochotnik w Wojsku Polskim (1920). Po studiach prawdopodobnie krótko przebywał w Łodzi, później w Tomaszowie Mazowieckim.

Od lutego 1936 r. mieszkał w Gdyni. Prowadził „Biuro Architektoniczne inż. G. Handwerger”, od 1938/39 – „Biuro Architektoniczne Ged. Handwerger i Raoul Madeła”. Członek warszawskiego oddziału SARP-u (do 1939). Zginął najprawdopodobniej w czasie wojny.

Handwerger pasjonował się filatelistyką, uczestniczył w wystawach filatelistycznych, w tym: międzynarodowej w Wiedniu (1933, brązowy medal), II Wszechpolskim Zjeździe Filatelistów w ramach I Wszechsłowiańskiej Wystawy Filatelistycznej (maj 1934, Katowice), V wystawie znaczków w Warszawie (maj 1938):

„Bardzo poszukiwane ostatnio znaczki legionów polskich, które w większości mają charakter prywatny, również były licznie eksponowane. Szczególnie dr Dudziński wystawił kilka ciekawych eksponatów, podobnie jak inż. Gustaw Handwerger z licznymi historycznymi znaczkami przedstawiającymi całą historię legionów, od powstania poczty polskich związków strzeleckich do ich likwidacji”[1.1].

Wybrane projekty i realizacje:

• budynki mieszkalne w Gdyni przy ulicach: Jana z Tarnowa 6 (Stanisława Dampego); Wielkopolskiej 1 (Melanii Ewerłoskiej), 25 (Wincentego Kowalskiego); Architektów 23 (Marty Kiliszewskiej); Rzemieślniczej 76a (ob. Unruga 56a, Waleriana Górniaczyka); Bytomskiej 8 (Leona i Marii Rykaczewskich), 10 (Leonarda Kubickiego); Gajowej 3 (Józefa i Czesławy Orczykowskich), 5 (Ignacego Rosiejka); Kartuskiej (J. Skiby); Karpackiej 6 (Meły Orzeł); Łowickiej (Klaudii Rutkowskiej); Mościckich (Franciszka Werneckiego); Karnkowskiego 10 (Jana Wysieckiego); Morskiej 15 (Władysława Perlickiego); Wrocławskiej 53 (Aleksandra Falencikowskiego), 65 (Moniki Specht); Słupeckiej 26 (Marii Postradowej), 34 (Florentyny Kuniszyk); Nowogrodzkiej 39 (Stanisława Grzybowskiego); Śląskiej 50 (F. Sternbach i G. Rozengarten, współautorzy: Jerzy Müller, Stefan Reychman); Witomińskiej 50; Olsztyńskiej 11; oraz przy pl. Górnośląskim 15 (Alfreda i H. Hohmanów), 20 (Małgorzaty Grzybowskiej);
• udział w konkursie na projekt parcelacji Łagiewnik, Łódź (1929, II nagroda).

Joanna Majczyk, Agnieszka Tomaszewicz

Biogram pochodzi ze Słownika Architektów stanowiącego rozdział w książce „Architekci i paragraf aryjski. Przypadek SARP-u (1934–1939)”, autorstwa Agnieszki Tomaszewicz, Joanny Majczyk, wydanej przez Wydawnictwo EMG w 2025 roku.