Beck Adolf (01.01.1863, Kraków – 1942, Lwów) – lekarz-fizjolog, pionier elektroencefalografii, rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, ojciec dra Henryka Becka.
Adolf Beck urodził się 1 stycznia 1863 r. w Krakowie jako Abraham Chaim Beck, w rodzinie Szai Becka (ur. 1837), piekarza z Podgórza oraz Gołdy (Gustawy) z domu Müller (ur. 1844)[1.1].
Beckowie wraz z ośmiorgiem dzieci (Abraham, Beila, Mojżesz, Lea, Kalme, Sara, Małka, Keila) mieszkali na Kazimierzu. Abraham ukończył krakowskie gimnazjum św. Jacka, a w sześć lat później – Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Od 1886 r. pracował w Zakładzie Fizjologii i Histologii jako demonstrator pod kierownictwem wybitnego fizjologa, prof. Napoleona Cybulskiego, z którego rąk odebrał w 1890 r. dyplom lekarski z wyróżnieniem. Początkowo, jeszcze jako student, a później asystent, zajmował się fizjologią ogólną i chemią fizjologiczną, ale przede wszystkim fizjologią układu nerwowego.
W 1887 r. wraz z prof. Cybulskim ogłosił Badania poczucia smaku u osoby pozbawionej języka dokonane na chorym J. R. z kliniki chir. prof. Rydygiera, a rok później pracę O pobudliwości miejsc tego samego nerwu[1.2].
Jak pisał sam autor, wyniki przedstawionych badań stały w sprzeczności z przyjętymi powszechnie poglądami na temat pobudliwości nerwów. Na tak odważne przedstawienie własnych badań mógł pozwolić sobie wówczas jedynie naukowiec, za którym stał znamienity profesor. W 1889 r. Beck został asystentem prof. Cybulskiego w Zakładzie Fizjologii i Histologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i skupił się na badaniach nad fizjologią układu nerwowego, przede wszystkim na możliwościach wykorzystania elektrofizjologii do lokalizacji poszczególnych funkcji w mózgu. Swoją rozprawę doktorską zatytułowaną Oznaczenie lokalizacyi w mózgu i rdzeniu za pomocą zjawisk elektrycznych, przedstawił 20 października 1890 roku.
Pierwsza strona rozrawy doktorskiej Adolfa Becka. Uniwersytet Jagieloński, 1896 rok. BN/Polona.pl
Opisał w niej zjawisko, które nazwał „aktywnym prądem niezależnym” – dziś rozumianym jako podstawowa czynność bioelektryczna mózgu. Jego obserwacje stworzyły naukowe podwaliny nowej metody badawczej – elektroencefalografii. Praca ukazała się w języku polskim i niemieckim (streszczenie) i wywołała oddźwięk wśród wybitnych badaczy europejskich, m.in. angielskiego lekarza i naukowca Richarda Catona, który rościł sobie prawo pierwszeństwa dokonanych obserwacji[1.3].
Podobnie jak inni naukowcy zajmujący się w tym czasie podobną tematyką, także Beck nie wiedział o przedstawionym w lipcu 1875 r. przed Brytyjskim Towarzystwem Medycznym w Edynburgu doniesieniu Catona o zastosowaniu galwanometru w celu pomiarów aktywności elektrycznej kory mózgowej zwierząt. Różnica w jakości przeprowadzonych eksperymentów była jednak istotna, ponieważ Beck posługiwał się zmodyfikowanymi przez siebie elektrodami du Bois-Reymonda i galwanometrem, przeprowadzając eksperymenty z uwzględnieniem czułości aparatury. Nie posiadając kamery rejestracyjnej prowadził skrupulatne notatki, wyniki przedstawiając w postaci szczegółowych wykresów. Na zarzuty odpowiedział, że technikę badania potencjałów nerwów i konstrukcję elektrod opracował Emil du Bois-Reymond, więc zastosowanie znanej techniki do rozwiązania nowego problemu nie zasługuje na miano odkrycia. Stwierdził także, że powodem rozpoczęcia badań był konkurs ogłoszony w październiku 1888 r. przez prof. Napoleona Cybulskiego, który – w związku z tym – jest autorem idei.
21 lipca 1891 r. w Krakowie Beck zawarł związek małżeński z Reginą Mandelbaum, córką kupca Tobiasza Mandelbauma i Henryetty z Wechslerów. Ślubu udzielił im rabin Samuel Landau[1.4].
W Zakładzie Fizjologii i Histologii UJ pracował do 1892 roku. Uzyskawszy od Ministerstwa Oświaty stypendium w ramach „funduszu kształcenia sił nauczycielskich dla wyższych zakładów naukowych” wyjechał za granicę, by uzupełnić swoje studia.
W marcu 1894 r. uzyskał veniam legendi (prawo do wykładania fizjologii) na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie rozprawy habilitacyjnej O zmianach ciśnienia krwi w żyłach[1.5]. Zaproszony przez Dyrekcję Studium Rolniczego Uniwersytetu Jagiellońskiego, objął w półroczu letnim roku akademickiego 1894/1895 wykłady z fizjologii zwierząt domowych.
W 1895 r. w wieku 32 lat, jako profesor nadzwyczajny objął stanowisko kierownika nowopowstałego Zakładu Fizjologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a trzy lata później został mianowany profesorem zwyczajnym. Dobrze wyposażona, nowoczesna pracownia stała się miejscem wytężonej pracy naukowej. W polskich i zagranicznych czasopismach naukowych ukazywały się regularne doniesienia naukowe będące wynikiem obserwacji prowadzonych w lwowskim laboratorium.
W 1898 r. prof. Adolf Beck udał się do Stacji Zoologicznej w Neapolu, gdzie poświęcił się badaniom nad zjawiskami elektrycznymi w ośrodkowym układzie nerwowym oraz nad prądami czynnościowymi siatkówki.
Z pierwszego dziesięciolecia XX w. pochodzi seria prac napisanych wspólnie z neurologiem i neurofizjologiem Gustawem Bikelesem, obejmujaca szeroką tematykę – od oceny wpływu wycięcia kory ruchowej i przecięcia rdzenia kręgowego na tworzenie odruchów własnych rdzenia, poprzez badanie odruchów powierzchniowych po wycięciu kory ruchowej zwierząt doświadczalnych, do badań fizjologii móżdżku.
Zwieńczeniem pracy naukowo dydaktycznej był wydany w 1913 r. podręcznik Fizyologia układu nerwowego środkowego. Zawierał on m. in. wstęp poświęcony histologii układu nerwowego, omówienie podstawowych zjawisk i pojęć fizjologicznych oraz opisy anatomii czynnościowej oraz wieńczący pracę rozdział na temat snu. Adolf Beck pisał w nim:
„W czasie snu występują czasem marzenia senne, czyli t. zw. sny. Najczęściej zdarza się to wtedy, gdy sen nie jest bardzo głęboki, a więc np. przed przebudzeniem się, gdy świadomość nie jest zupełnie, lecz tylko częściowo zniesiona. Marzenia senne powstają bądź pod wpływem podniet zewnętrznych np. słuchowych, dotykowych itp., bądź też pod wpływem podniet wewnętrznych, działających bezpośrednio na korę mózgową (zmiany w krążeniu, zatrucia itp.). Podniety te wywołują szereg wyobrażeń, a nawet prawidłowych kojarzeń, obracających się jednak w ściśle ograniczonym ciasnym kole. Tylko pewne części kory mózgowej są czynne, inne niejako śpią, związek między niemi jest jakby przerwany, wpływ reszty kory na nie jest zupełnie zniesiony. Stąd pochodzą dysocjacje w wyobrażeniach, brak logicznego związku między wyobrażeniami, szybkie przemijanie obrazów pamięciowych, a śniący uważa te obrazy zupełnie bezkrytycznie za zjawiska rzeczywistości. Nie ma dla niego granic czasu ni przestrzeni, rzeczy najnieprawdopodobniejsze uważa za naturalne, doświadczenie nabyte w ciągu życia całego jest zupełnie zawieszone”[1.6].
Dwa lata później, w ukazała się dwutomowa Fizjologia człowieka pod redakcją Adolfa Becka i Napoleona Cybulskiego. Prof. Beck był autorem rozdziałów dotyczących funkcjonowania układu nerwowego, ale opracował także rozdział dotyczący fizjologii śledziony i układu krwiotwórczego. We wstępie redaktorzy napisali: „Przystępując do wydania niniejszego dzieła, pragnęliśmy w pierwszym rzędzie uczynić zadość potrzebie uczącej się młodzieży, a nadto dostarczyć także i lekarzowi książki, która by obejmowała całość fizjologii na tyle wyczerpująco, ile mu to jest potrzebne, gdy chce zapoznać się z nią w całości lub z niektórymi jej działami. Brak bowiem polskiego podręcznika fizjologii dawał się od dawna odczuwać słuchaczom medycyny i lekarzom: wszak jedyny polski podręcznik fizyologii, wydany przed kilkunastu laty przez jednego z nas (Cybulski), od szeregu lat już jest wyczerpany”[1.7].
Podczas pracy na Uniwersytecie Lwowskim prof. Adolf Beck pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego (1903–1904) oraz rektora Uniwersytetu Lwowskiego (1912–1915). Po wkroczeniu wojsk rosyjskich do Lwowa w dniu 4 września 1914 r., prof. Beck zdecydował się objąć, pod nieobecność rektora Stanisława Starzyńskiego, funkcje rektorskie. W powojennych wspomnieniach opisywał wrześniowe wydarzenia następująco:
„W Uniwersytecie po wyjeździe rektora Starzyńskiego, który sądząc, że prorektor również opuszcza Lwów, nie przekazał mu »rządów«, zapanowały bezradność i chaos. Na wiadomość o wyjeździe rektora i po powzięciu postanowienia pozostania we Lwowie z rodziną, zjawiłem się w Uniwersytecie i objąwszy jako prorektor funkcje rektorskie, wydałem personelowi urzędniczemu i służbie Uniwersytetu odpowiednie zarządzenia, potrzebne dla utrzymania porządku w Uniwersytecie i niedopuszczenia do wtargnięcia do gmachu głównego i do instytutów uniwersyteckich osób obcych. Nadchodziły bowiem do nas wieści o wykroczeniach różnych elementów, które korzystając z tego, że policja opuściła Lwów, rozpoczęły rabowanie mienia państwowego. (...). Objąwszy funkcje rektora, w pierwszych dniach po zajęciu miasta przez wojsko i ustanowione władze rosyjskie, długie godziny spędzałem na Uniwersytecie, a koło mnie zgrupowali się niektórzy koledzy, zwłaszcza mający swoje zakłady w głównym gmachu Uniwersytetu przy ul. św. Mikołaja”[1.8].
Prof. Beck został 1 października 1914 r. wezwany do pałacu namiestnikowskiego przez generała-gubernatora Galicji Gieorgija Bobrinskiego. Następnego dnia przedstawił (w języku francuskim) oczekiwania grona pedagogicznego Uniwersytetu, podkreślając konieczność rozpoczęcia zajęć akademickich w dniu 23 września. Uznano wówczas zwierzchnictwo Becka nad Uniwersytetem.
Na początku października wystosował wraz z innymi profesorami odezwę do generała-gubernatora wskazującą opiekunów poszczególnych katedr, zakładów i klinik. Ale sytuacja przybrała nieoczekiwany obrót i jak wspominał Beck: „9-tego października, a więc w tydzień po owej historycznej audiencji u generał – gubernatora, zjawił się w moim mieszkaniu ajent (wywiadowca) policji austriackiej, który przyjął służbę w policji rosyjskiej, z uwiadomieniem, że mam się zgłosić (niezwłocznie) do gradonaczelnictwa”[1.9].
Adolf Beck (siedzi w pierwszym rzędzie siódmy od lewej) wśród zakładników miasta Lwowa w niewoli rosyjskiej. Źródło: Biblioteka Narodowa.
Po niepełnej dobie internowania prof. Beck został zwolniony, ale jego relacje z władzami okupacyjnymi pozostawały nadal napięte. Nie zgodził się przykładowo, aby językiem urzędowym uczelni był rosyjski, argumentując, że przyczyniłoby się to „do rozbijania zasady polskiego charakteru Uniwersytetu”, o utrzymanie którego tak uporczywie i z dobrym rezultatem walczono przed wojną.
Groźba, że władze rosyjskie będą wywoziły zdolnych do służby wojskowej w chwili opuszczenia Lwowa, zawisły nad mieszkańcami już zimą 1915 roku. W pierwszej połowie czerwca policja zaczęła odwiedzać mieszkania, sporządzać spisy mężczyzn i notować ich wiek. Także prof. Beckowi polecono przygotowanie spisu wykładowców, którzy nie ukończyli 50. roku życia. Sam Beck przekroczył już wiek poborowy, jednak nie ustawał w staraniach o zwolnienie pracowników Uniwersytetu.
19 czerwca otrzymał pomyślne zawiadomienie od Bobrinskiego, w którym generał-gubernator zapewniał, ze „młodsi“ wiekiem profesorowie mogli pozostać we Lwowie.
„Natychmiast udałem się do Uniwersytetu i wygotowałem pismo currendo do profesorów. Było to późno popołudniu, w rektoracie nie było urzędnika ani w gmachu woźnego. Napisałem przeto kurendę własnoręcznie i rozesłałem ją do profesorów przez żonę jednego z woźnych, aby jak najprędzej dobra nowina dostała się do rąk znękanych obawą. Uczułem ulgę, zdejmując w ten sposób ciężar z piersi kolegów — sam zaś w kilka godzin później zostałem aresztowany, a nazajutrz wywieziony jako zakładnik do Kijowa” [1.10].
Staraniem Iwana Pawłowa i Czerwonego Krzyża został zwolniony w sierpniu 1915 r., a w roku następnym powrócił do miasta w ramach wymiany jeńców.
W latach 20. XX w. Adolf Beck kontynuował działalność dydaktyczną na Uniwersytecie Jana Kazimierza. Był także wykładowcą Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie (1921–1929). W 1900 r. został wiceprezesem, a rok później prezesem Lwowskiego Towarzystwa Lekarskiego. W 1913 r. został wybrany na członka korespondenta wydziału III Polskiej Akademii Umiejętności, a w 1930 r. na członka czynnego Wydziału IV Akademii Polskiej Akademii Nauk. Był pierwszym honorowym członkiem i laureatem medalu Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego. Uczniami i współpracownikami Becka byli wybitni naukowcy m.in.: Franciszek Czubalski, Andrzej Jan Klisiecki, Jakub Rothfeld, Wiktor Tychowski.
W 1924 r. ukazał się dwutomowy Podręcznik fizjologii pod jego redakcją. Znalazły się w nim opracowane przez Becka rozdziały: Objawy ogólne życiowe, Układ nerwowy środkowy, Zmysł powonienia i smaku, Głos i mowa (tom 1) oraz Ciepłota ciała, Mechanizm trawienia (tom 2)[1.11].
W 1932 r. prof. Beck odszedł na emeryturę, wyznaczając jako następcę na stanowisku docenta Wiktora Tychowskiego. W „Polskiej Gazecie Lekarskiej” z września 1934 r. można przeczytać krótką wzmiankę o uroczystym pożegnaniu: „Wydział Lekarski U.J.K. żegnał uroczyście dwóch zasłużonych długoletnich swych członków, profesorów Dr. Adolfa Becka i Dr. Hilarego Schramma, przechodzących w stan spoczynku. Prof. Adolf Beck, jeden z dwóch pierwszych profesorów nowo założonego Wydziału Lekarskiego Wszechnicy Lwowskiej, jeszcze w r. 1895 objął katedrę fizjologii. Uroczyste pożegnanie odbyło się w sali wykładowej Zakładu fizjologii, w którym prof. Beck kilka lat dziesiątek pracował z wielką korzyścią dla nauki, rozwoju wydziału i młodzieży W obecności pełnego grona Rady Wydziałowej, wszystkich docentów, lekarzy i obecnych uczniów w sali pięknie ozdobionej przemówił dziekan prof. Koskowski, streszczając w krótkich i gorących słowach wszystko to, co zdziałał ustępujący profesor i b. rektor Uniwersytetu J.K. zarówno dla Wydziału Lekarskiego, jak i dla Uniwersytetu, na czele którego stał w jego najcięższych chwilach, tj. w czasie okupacji rosyjskiej, gdy dzielnie bronił ukochanej przezeń Alma Mater, a opuścił ją jako zakładnik wywieziony przez okupantów.
Wielka praca, umiłowanie swej katedry i przywiązanie do Uniwersytetu były jednymi z głównych wytycznych życia prof. Becka. Toteż z prawdziwym żalem żegna Go Wydział Lekarski i wyraża gorące życzenie i nadzieję, że ustępujący – nadal utrzyma te więzy z Wydziałem, które Go dotąd z nim łączyły; widomym znakiem tego związania niech będzie, mówił dziekan, pierścień z napisem bene merenti, który wraz z dyplomem wręcza mu imieniem Wydziału Lekarskiego”[1.12].
Od 1935 r. Beck pełnił funkcję profesora honorowego UJK.
Poza pracą naukową Adolf Beck działał w Towarzystwie Szkoły Ludowej – stowarzyszeniu, którego działalność miała na celu promowanie wykształcenia wśród szerokich rzesz społeczeństwa. Był też przewodniczącym stowarzyszenia „Zjednoczenie”, którego celem była jedność studentów, niezależnie od ich pochodzenia czy religii. Interesował się malarstwem, literaturą piękną, historią i muzyką. W jego domu odbywały się muzyczne wieczory, podczas których grał na skrzypcach, a jego żona Regina na pianinie.
Beckowie mieli troje dzieci: syna Henryka (1896–1946), lekarza ginekologa oraz córki Zofię (1894–1939) i Jadwigę (1901–1972)[1.13].
Po zajęciu Lwowa przez Niemców w 1941 r. Adolf Beck ukrywał się poza granicami getta, w czym pomagał mu Zdzisław Bieliński, początkowo w mieszkaniu prywatnym, potem w szpitalu. Gdy w sierpniu 1942 r. Niemcy rozpoczęli wywózki do niemieckiego nazistowskiego ośrodka zagłady w Bełżcu, prof. Beck prawdopodobnie popełnił samobójstwo za pomocą cyjanku potasu otrzymanego od syna, lekarza dr Henryka Becka. Zmarł prawdopodobnie w Obozie Janowskim albo w drodze ze Lwowa do Bełżca.
dr hab. n. hum. dr n. med Maria Ciesielska
Dorobek naukowy (wybrane pozycje literatury w języku polskim):
- Beck A., Cybulski N., Badania poczucia smaku u osoby pozbawionej języka dokonane na chorym J. R. z kliniki chir. prof. Rydygiera, „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1888, t. 18;
- Beck A., O pobudliwości różnych miejsc tego samego nerwu, „Pamiętnik Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności w Krakowie” 1888, t. 15;
- Beck A., Oznaczenie lokalizacji w mózgu i rdzeniu za pomocą zjawisk elektrycznych, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1891, seria II, t. 21 (1);
- Beck A., Przyczynek do fizyologii części lędźwiowej rdzenia pacierzowego u żab, „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1892, t. 26;
- Beck A., Dalsze badania nad zjawiskami elektrycznymi w korze mózgowej u małpy i psa, [w:] Sprawozdania z posiedzeń Akademii Umiejętności w 1891 r., Kraków 1892;
- Beck A., Przyczynek do fizjologii części lędźwiowej rdzenia pacierzowego u żab, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1893, seria II, t. 4;
- Beck A., O zmianach ciśnienia krwi w żyłach, Rozprawy Akademii Umiejętności, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1895, seria II, t. 7 (27);
- Beck A., Pomiary pobudliwości różnych miejsc nerwu za pomocą rozbrojeń kondensatora, „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1896, t. 21;
- Beck A., Dalsze badania zjawisk elektrycznych w korze mózgowej, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1896, seria II, t. 12;
- Beck A., Badania nad galwanotropizmem, [w:] Dzienniki IX Zjazdu Lekarzy i Przyrodników w Krakowie, Kraków 1900;
- Beck A., O zjawiskach elektrycznych wywołanych przez oświetlenie siatkówki głowonoga Eledone moschata, „Kosmos” 1900, t. 25;
- Beck A., O wrażliwości jestestw żyjących. Odczyt publiczny wygłoszony w Krakowie w roku 1902, „Wszechświat” 1904, t. 22, nr 33–34;
- Beck A., O działaniu promieni radu na nerwy obwodowe, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1905, 3. Seria B, t. 5;
- Beck A., Zjawiska elektryczne kory mózgowej po częściowym jej zniszczeniu. Przyczynek do lokalizacji czucia bólu, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1905, 3. Seria B, t. 5;
- Beck A., O działaniu promieni radu na nerwy obwodowe, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1906, seria B, t. 45;
- Beck A., O nużeniu się nerwu, „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1907, nr 29;
- Beck A., Badania nad drogami odruchowymi w rdzeniu pacierzowym, „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1909, nr 32;
- Beck A., Bikeles G., Rozprzestrzenianie się łuku odruchowego w rdzeniu pacierzowym stwierdzone badaniem prądów czynnościowych, „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1910, nr 48, ss. 680–681;
- Beck A., Bikeles G., O ruchach odruchów rdzeniowych i ruchach ogólnych (pryncypalnych według Munka), Kraków 1910;
- Beck A., Bikeles G., O tzw. odruchach dotykowych Munka i odruchu skórnym podeszwowym, Kraków 1910;
- Beck A., Bikeles G., O tak zwanych odruchach dotykowych Munka i odruchu skórnym podeszwowym, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1910, 3. seria B, t. 10;
- Beck A., Napoleon Cybulski 1885–1910, „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1910, nr 48, ss. 667–670;
- Beck A., O galwanotropizmie, „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1910, nr 48 i nr 49;
- Beck A., O lokalizacji czucia bólu po częściowym zniszczeniu kory mózgowej, „Nowiny Lekarskie” 1910, nr 12;
- Beck A., Bikeles E., Badanie nad czynnością móżdżku [w:] Księga Pamiątkowa XI Zjazdu lekarzy i przyrodników polskich w Krakowie, 18–22 lipca 1911, Kraków 1912;
- Beck A., Bikeles G., O senzorycznej czynności środkowej części móżdżku (robaka), „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1911, 3. seria B, t. 11;
- Beck A., Bikeles G., O wzajemnym stosunku czynnościowym mózgu i móżdżku, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1911, 3. seria B, t. 11;
- Beck A., Charakterystyka ruchów gałki ocznej podczas drżenia (nystagmus), „Lwowski Tygodnik Lekarski” 1911, nr 28;
- Beck A., Przebieg zmian elektrycznych w układzie nerwowym środkowym, „Przegląd Lekarski” 1911, nr 28;
- Beck A., Zbyszewski L., O prądach czynnościowych gruczołów potnych i ślinianek, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1912, 3. seria B, t. 12;
- Beck A., Przemówienie Rektora Uniwersytetu Lwowskiego Dra Adolfa Becka na inauguracji roku akademickiego 1912/13, Lwów 1912.
- Beck A., O prądach czynnościowych w układzie nerwowym środkowym, [w:] Księga Pamiątkowa XI Zjazdu lekarzy i przyrodników polskich w Krakowie, 18–22 lipca 1911, Kraków 1912;
- Beck A., Fizyologia układu nerwowego środkowego, Kraków 1913;
- Beck A., Cybulski N. (red.), Fizjologia człowieka, 1–2, Warszawa 1915;
- Beck A., O dwukierunkowem przewodzeniu nerwów, „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” 1917, 3. seria B, t. 17;
- Beck A., Napoleon Cybulski. Wspomnienie pośmiertne, „Gazeta Lekarska” 1919, nr 22–23;
- Beck A., Garść wspomnień osobistych z pierwszych czasów istnienia Wydziału Lekarskiego, [w:] Pamiętnik Jubileuszowy Wydziału Lekarskiego Lwowskiego, Lwów 1920;
- Beck A., Cybulski N., Bądzyński S. et al. (opr.), Podręcznik fizjologii 1–2. Lwów – Warszawa – Kraków 1924;
- Beck A., Znaczenie Napoleona Cybulskiego w nauce, „Polska Gazeta Lekarska” 1929, nr 17;
- Beck A., Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie podczas inwazji rosyjskiej w roku 1914/15, Lwów 1935.
Bibliografia
- Celichowski J., Adolf Beck, Polskie Towarzystwo Badań Układu Nerwowego [online] https://ptbun.org.pl/adolf-beck/ [dostęp: 04.04.2024];
- Fijałkowski P., Adolf Beck [w:] Żydzi polscy – historie niezwykłe, Warszawa 2010;
- Gliński J. B., Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów ofiar drugiej wojny światowej, Wrocław 1997;
- Michalak S., Adolf Beck i jego przyczynek dla stworzenia podstaw neurofizjologii, „Neuroskop” 2001, t. 1, nr 3;
- Skład Akademii. Adolf Beck, „Rocznik Akademii Umiejętności w Krakowie 1912/1913”;
- Uroczyste pożegnanie Profesorów U.J.K. Adolfa Becka i Hilarego Schramm, „Polska Gazeta Lekarska” 1934, nr 38;
- Zembrzuski L., Beck Adolf (1863–1942), „Acta Physiologica Polonica” 1955, nr 4.
- [1.1] Archiwum Narodowe w Krakowie (ANK), Akta stanu cywilnego Izraelickiego Okręgu Metrykalnego w Krakowie, j. 316; Spis ludności miasta Krakowa z r. 1880, j. 19; Gliński J.B, Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów ofiar drugiej wojny światowej, Wrocław 1997, ss. 15–16.
- [1.2] Beck A., Cybulski N., Badania poczucia smaku u osoby pozbawionej języka dokonane na chorym J. R. z kliniki chir. prof. Rydygiera, „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1888, t. 18, ss. 207–216; Beck A., O pobudliwości różnych miejsc tego samego nerwu, „Pamiętnik Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności w Krakowie” 1888, t. 15, ss. 165–195.
- [1.3] Beck A., Oznaczenie lokalizacji w mózgu i rdzeniu za pomocą zjawisk elektrycznych, „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy”, seria II, tom 21 (1), ss. 187–232. A. Beck, Die Bestimmung der Lokalisation der Gehirn- und Rückenmarksfunktionen vermittelst der elektrischen Erscheinungen, “Centralblatt für Physiologie” 1890, t. 4, nr 16, ss. 473–476.
- [1.4] Archiwum Narodowe w Krakowie (ANK), Akta stanu cywilnego Izraelickiego Okręgu Metrykalnego w Krakowie, j. 316; Spis ludności miasta Krakowa z r. 1880, j. 19.
- [1.5] Beck A., O zmianach ciśnienia krwi w żyłach. Rzecz przedstawiona na posiedzeniu wydz. matem.-przyr. dnia 5 czerwca 1893 r., „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Matematyczno-Przyrodniczy” 1895, seria II, t. 7 (27), ss. 23–62.
- [1.6] Beck A., Fizyologia układu nerwowego środkowego, Kraków 1913, ss. 129–130.
- [1.7] Beck A., Cybulski N., Fizjologia człowieka, t. 1, Warszawa 1915, ss. VII–VIII.
- [1.8] Beck A., Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie podczas inwazji rosyjskiej w roku 1914/15. Nakładem Senatu Akad. Uniwersytetu J.K. we Lwowie. Kronika Uniwersytetu Jana Kazimierza za lata szkolne 1920—21 do 1935/36, Lwów 1935, ss. 3, 5.
- [1.9] Beck A., Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie podczas inwazji rosyjskiej w roku 1914/15, Lwów 1935, s. 18.
- [1.10] Beck A., Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie podczas inwazji rosyjskiej w roku 1914/15, Lwów 1935, s. 72.
- [1.11] Beck A. (red.), Podręcznik fizjologii, t. I–II, Lwów — Warszawa — Kraków 1924.
- [1.12] Uroczyste pożegnanie Profesorów U.J.K. Adolfa Becka i Hilarego Schramma, „Polska Gazeta Lekarska” 1934, r. 13, nr 38, s. 707.
- [1.13] Archiwum Narodowe w Krakowie ... Mężem Jadwigi był Kazimierz Zakrzewski, zamordowany w 1941 r. w Palmirach.
