Mortkowiczowa Janina (Żaneta) (20.10.1875, Warszawa – 27.12.1960, Kraków) – autorka książek dla dzieci, tłumaczka, redaktorka.

Urodziła się w rodzinie Gustawa Horwitza, syna naczelnego rabina Wiednia Lazara Horwitza, i Julii z Kleinmannów. Była siostrą m.in. Maksymiliana Horwitza oraz Kamili Kancewicz. Ukończyła żeńską pensję Leokadii i Bronisławy Kosmowskich, a następnie brała udział w kursie wychowania przedszkolnego oraz studiowała psychologię na Uniwersytecie Latającym. Zaangażowała się w działalność oświatowo-społeczną. Debiutowała jako pisarka opowiadaniami dla dzieci wydrukowanymi w 1892 r. w „Wieczorach Rodzinnych”. Działała w tajnym Kole Kobiet oraz Kole Pedagogicznym. 

W 1903 r. wyszła za mąż za wydawcę i księgarza Jakuba Mortkowicza. Pomagała mężowi w prowadzeniu wydawnictwa, kierowała m.in. działem literatury dla dzieci i młodzieży. Pisała też własne opowiadania dla dzieci oraz teksty publicystyczne, które ukazywały się w prasie. Przetłumaczyła też wiele utworów dla dzieci, m.in. cykl książek o doktorze Dolittle Hugh Loftinga czy Cudowną podróż Selmy Lagerlöff. 

Po samobójczej śmierci męża w 1931 r. kierowała Wydawnictwem Jakuba Mortkowicza w Warszawie. Dzięki pomocy zaprzyjaźnionych pisarzy i instytucji udało jej się uratować firmę przed upadkiem oraz wydać wiele nowych książek. Po wybuchu II wojny światowej Mortkowiczowa oddała wydawnictwo i księgarnię pod opiekę Annie Żeromskiej i Henrykowi Nikodemskiemu. Razem z córką, Hanną Mortkowicz-Olczakową, musiała ukrywać się pod Warszawą. W czasie powstania warszawskiego księgarnia i wydawnictwo uległy całkowitemu zniszczeniu. Mortkowiczowa trafiła do obozu przejściowego w Pruszkowie a następnie do wsi pod Bochnią. W styczniu 1945 r. zamieszkała z córką w Krakowie. Udało im się odnaleźć również wnuczkę, która została uratowana m.in. przez siostry niepokalanki. Mortkowiczowa wznowiła działalność wydawnictwa. Działało ono jednak tylko do 1950 roku. W tym czasie Mortkowiczowa kierowała również krakowskim oddziałem wydawnictwa Książka.    

Zmarła w Krakowie w 1960 r. i została pochowana na Cmentarzu Rakowickim.