Ortwin Ostap, właśc. Oskar Katzenellenbogen (23.11.1876 Tłumacz koło Stanisławowa – marzec/kwiecień? 1942 Lwów) – krytyk literacki.

Ukończył prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Należał do grupy literackiej Płanetnicy. Brał udział w pracach Czytelni Akademickiej. Od 1896 r. publikował studia i recenzje teatralne, m.in. w „Echu Muzycznym, Teatralnym i Artystycznym”, „Krytyce”. Od 1903 r. związany z Księgarnią Polską, w latach 1905–1915 kierował jej działem wydawniczym, wydawał serię „Symposion”. W czasie I wojny światowej służył w wojsku w stopniu majora.

W okresie międzywojennym Ortwin pracował w zarządzie lwowskich Targów Wschodnich. W latach 1934–1939 prezes oddziału Związku Zawodowego Literatów Polskich we Lwowie. Po wkroczeniu wojsk sowieckich do Lwowa starał się dalej prowadzić działalność organizacji. Po zajęciu Lwowa przez wojska niemieckie nie chciał się ukrywać. Został zastrzelony ma ulicy przez gestapowców.

Początkowo interesował się przede wszystkim dramatem, później głównie poezją. Zajmował się problemami osobowości twórczej i teorią krytyki, był rzecznikiem literatury o ambicjach społeczno-moralnych i filozoficznych, zwolennikiem teatru monumentalnego (wybitny komentator twórczości Stanisława Wyspiańskiego). Bronił Stanisława Brzozowskiego przed oskarżeniami o współpracę z tajną policją (Lemiesz i szpada przed sądem publicznym, wyd. 1908, wspólnie z Karolem Irzykowskim). Swój dorobek krytyczny opublikował w zbiorze Próby przekrojów (1936). Został zamordowany przez hitlerowców w nieznanych okolicznościach. Jego Pisma krytyczne ukazały się w dwóch tomach w latach 1969–1970.

Andrzej Żbikowski

Tekst powstał na podstawie książki „Żydzi w Polsce. Dzieje i kultura. Leksykon”, red. J. Tomaszewski, A. Żbikowski, Warszawa 2001.