Malmed Icchok (1903 Brześć nad Bugiem – 08.02.1943 Białystok) – robotnik, bohater ruchu oporu w getcie białostockim, komunista. 

Malmed był przed wojną był pracownikiem farbiarni w Białymstoku. Jak pisze Bernard Mark, „na początku wojny został zagnany do Słonimia i przeżył dwie straszne rzezie. W jego oczach zostali zamordowani rodzice”[1.1]. W getcie białostockim pracował przy produkcji grzebieni w fabryce należącej do Niemca Muellera.

Według Bernarda Marka Malmed znajdował się pod wpływem komórki Komitetu Antyfaszystowskiego działającej w fabryce Muellera. Działaczka Komitetu Rywa Wojskowska przekazywała robotnikom wiadomości z tajnych biuletynów. Komitet zalecał też robotnikom przygotowywanie zapasów kwasu solnego.

W końcu stycznia 1943 r. Niemcy zażądali od Judenratu sporządzenia listy 12 tysięcy osób, które miały zostać wywiezione z getta. Lista nazwisk częściowo wyciekła, a większość osób, które znajdowały się na liście, zdołało się ukryć. Pierwszy etap likwidacji białostockiego getta rozpoczął się 5 lutego 1943 roku. Gdy Niemcy zauważyli, że osoby z listy są nieobecne w swoich mieszkaniach, zaczęli natychmiastowy rozlew krwi. Broniąc mieszkańców domu przy Kupieckiej 29, Icchok Malmed oblał kwasem solnym jednego z SS-manów – Mintera, a ten z kolei, oślepiony, wydobył broń. Od strzałów zginął jednak nie Malmed, lecz inny funkcjonariusz policji niemieckiej – Wilhelm Fritsch. W powstałym zamieszaniu Malmedowi udało się uciec.

Zgodnie z rozkazem komendanta Gestapo Friedla, Niemcy dali do zrozumienia przewodniczącemu Judenratu Efraimowi Baraszowi, że jeśli Judenrat nie pomoże odszukać zamachowca, zostanie rozstrzelanych 100 zakładników. I tak się stało – o godzinie 2 w nocy zebrano sto przypadkowych osób, głównie z kamienicy przy ul. Kupieckiej 39, gdzie mieszkał również Malmed. Wśród zamordowanych znajdowała się żona i dziecko Malmeda. Gestapo miało posłużyć się swoim agentem, niejakim Judkowskim, który wytropił poszukiwanego i go wydał. Jak podaje Mark, towarzysze Malmeda z podziemia pojmali Judkowskiego i wykonali na nim wyrok śmierci.

Według innych, obecnie częściej cytowanych relacji Malmed miał jednak dobrowolnie wydać się Niemcom, aby zapobiec wymordowaniu wszystkich mieszkańców getta. Według Refoela Rajznera Friedl postawił Baraszowi ultimatum: jeśli Malmed nie podda się w ciągu 24 godzin, całe getto zostanie natychmiast zniszczone. Na biurku Barasza miało zostać położone ciało policjanta zamordowanego przez bojownika. Przewodniczący Judenratu kazał przekazać wiadomość Malmedowi, który natychmiast się poddał. 

W czasie śledztwa, które trwało cały dzień, Malmed miał powiedzieć, że żałuje, iż zabił tylko jednego Niemca. Sąd doraźny skazał go na śmierć przez powieszenie. Mordechaj Tenenbaum-Tamaroff miał podjąć próbę dostarczenia więzionemu cyjanku, ale bez powodzenia. Szubienicę ustawiono przed domem przy ul. Kupieckiej 28. Oprawcy znęcali się i katowali mężczyznę przed wykonaniem wyroku. Gdy pozwolono mu na ostatnie słowo, Malmed zażądał, aby mu zezwolono rzucić się z dachu wysokiego domu, lecz odmówiono. Powieszono go, lecz pętla urwała się. Ciało Malmeda zostało wówczas ostrzelane i powieszone drugi raz na 48 godzin. 

Dawna ulica Kupiecka dziś nosi imię Malmeda. W miejscu egzekucji znajduje się tablica pamiątkowa z napisem w języku polskim i jidysz: „Tu zginął z rąk morderców hitlerowskich 8 II 1943 Icchok Malmed, bohater, bojownik getta białostockiego, cześć jego pamięci”. 

Bibliografia:

• Mark B., Ruch oporu w getcie białostockim. Samoobrona, zagłada, powstanie, Warszawa 1952.
• Rajzner R., The "Action" of February 1943, [w:] The Bialystoker Memorial Book – Der Bialystoker Yizkor Buch, New York 1982, ss. 83–87 [online] http://www.zchor.org/bialystok/yizkor7.htm#action  [dostęp: 24.03.2014].