Kamila Wojda
Miejsca powiązane
Biogram rozmówcy
Kamila Wojda urodziła się w 1986 roku w Kielcach. Z tematem pogromu kieleckiego zetknęła się pierwszy raz podczas lekcji języka polskiego w liceum. Wpłynęło to na ukształtowanie się jej zainteresowań żydowską społecznością Kielc przed II wojną światową, pogromem kieleckim i mechanizmami dyskryminacji. Kulturę żydowską wybrała na temat do rozmowy w ramach matury ustnej z języka polskiego. Studiowała polonistykę i pedagogikę, obydwie prace magisterskie poświęciła antysemityzmowi. Uczestniczyła w ekspedycjach etnograficznych prowadzonych przez prof. Joannę Tokarską-Bakir. Bierze udział w wydarzeniach upamiętniających Żydów w Kielcach.
Kamila Wojda przygotowała wystawę plenerową „W dobrym miejscu” prezentującą historię kieleckich Żydów, którą przez miesiąc można było oglądać na kieleckim rynku. Nawiązała współpracę z potomkami kieleckich Żydów. Pracuje w Stowarzyszeniu im. Jana Karskiego.
Opis sytuacji rozmowy
Wywiad został zrealizowany w klubokawiarni "Plantacja" mieszczącej się w budynku przy ulicy Planty 7/9 w Kielcach.
Streszczenie
- Pochodzenie rozmówczyni z Kielc; dowiedzenie się o pogromie kieleckim na lekcji języka polskiego; uczestnictwo w obchodach rocznic związanych z historią Żydów kieleckim i innych wydarzeniach związanych z kulturą żydowską; przygotowanie wystawy poświęconej historii Żydów kieleckich;, 00:00:20
- Pomysł na wystawę wynikający z lektury książki „W starych Kielcach”; chęć pokazania wkładu Żydów w rozwój Kielc; odbiór wystawy przez przechodniów i potomków Żydów kieleckich, 00:03:00
- Rozmieszczenie wystawy, prezentowane materiały; 00:06:15
- Rozwój zainteresowania tematyką żydowską; 00:08:00
- Brak związków rodzinnych z historią Żydów kieleckich; więź z Kielcami i lokalny patriotyzm rozmówczyni; 00:11:00
- Nawiązania do kultury żydowskiej i osiągnięć polskich Żydów podczas studiów polonistycznych i pedagogicznych; 00:12:500
- Zainteresowanie antysemityzmem; porównanie współczesnej mowy nienawiści do międzywojennego antysemityzmu; 00:15:27
- Znaczenie teorii o prowokacji pogromu kieleckiego i rozmowy na ten temat; 00:18:50
- Refleksja o sposobie komunikacji swoich przekonań; 00:22:10
- Konieczność autorefleksji, uznania winy i przeproszenia pokrzywdzonych jako warunek zmiany na lepsze; 00:23:35
- Kontakt z potomkami Żydów kieleckich i ich oczekiwania; 00:31:50
- Trudności w połączeniu różnych punktów widzenia na przykładzie Muzeum Auschwitz; trudności w zrozumieniu perspektyw innych narodów i grup; 00:36:25
- Nieobwinianie współczesnych Polaków o pogrom kielecki przez Izraelczyków; 00:40:10
- Rozbieżności punktów widzenia między rozmówczynią i Izraelczykami; nieporozumienia dotyczące tematu komunizmu i PRL-u; stosowanie przez Izraelczyków generalizacji; 00:43:48
- Niechęć do rozróżniania Polaków i Żydów w kontekście międzywojennym na poziomie nazewnictwa; zainteresowanie tożsamością Kielczan żydowskiego pochodzenia; 00:50:15
- Współczesna tendencja do kategoryzacji; 00:56:05
- Wiedza o pogromie jako punkt wyjścia do dalszych zainteresowań tematyką żydowską; 00:57:50
- Refleksje o człowieczeństwie i naturze człowieka; 01:01:50
- Odpowiedzialność za czyny nawet jeśli wynikają one z okoliczności; 01:05:50
- Granice akceptacji i tolerancji w relacjach międzyludzkich, uruchamianie mechanizmu odczłowieczania w języku; 01:09:20
- Dostrzeganie zagrożenia, że historia Holokaustu może się powtórzyć; 01:12:20
- Konieczność upowszechniania wiedzy na temat pogromu; 01:14:00
- Pomysł nowego śledztwa mającego na celu udowodnienie tezy o prowokacji pogromu; alternatywne teorie wyjaśniające przyczyny pogromu; 00:18:08
- Rywalizacja między cierpieniami Polaków i Żydów; 01:24:30
- Zadowolenie z istnienia różnic światopoglądowych, dopóki nie idzie za nimi dyskryminacja; 01:25:10
- Spotkanie się z antypolonizmem wśród Izraelczyków; 01:29:10
- Radzenie sobie ze stereotypem bycia z Kielc; 01:36:50
- Przekonanie o tym, że każda grupa narodowa, bez względu na doświadczenia historyczne, ma takie same dążenia; 01:44:24
- Antysemityzm w Polsce – zmiany w ostatnich latach; 01:47:20
- Pozytywny odbiór wystawy; doświadczenie dużego wsparcia z wielu stron przy tworzeniu wystawy; 01:49:00
Projekt dofinansowała Fundacja Konrada Adenauera
