Pierwsza, drewniana synagoga w Grodzisku Mazowieckim została zbudowana w XVIII wieku. W drugiej połowie kolejnego stulecia, w związku z jej katastrofalnym stanem, Żydzi grodziscy zostali postawieni przed koniecznością wzniesienia nowej bóżnicy. Władze wymagały, aby była ona murowana. Przedsiębiorca Lejwe Gutgeld ofiarował jednak dużą ilość drewna. Ostatecznie więc, w 1865 roku, zbudowano nową drewnianą synagogę. Stała ona w świetle dzisiejszej ul. 17 stycznia, u zbiegu z ul. Obrońców Getta. Był to budynek, kryty dwuspadowym dachem, z gwiazdą Dawida w zwieńczeniu. Ks. Mikołaj Bojanek w swym opracowaniu zatytułowanym Kościół i parafia w Grodzisku, podaje, że „w synagodze, widocznie po dawnych czasach, jest okiennica składana, na której namalowany orzeł biały”. Po likwidacji getta budynek synagogi został rozebrany przez mieszkańców Grodziska Mazowieckiego. W latach PRL w tym miejscu powstała pralnia.

15 lutego 2016 r., w 75. rocznicę likwidacji grodziskiego getta, odsłonięto pomnik upamiętniający miejscowych Żydów. Na postumencie z czarnego granitu umieszczono relief z wizerunkiem synagogi. Całość stoi u szczytu domu przy ul. Obrońców Getta 12, tuż obok miejsca, gdzie stała bóżnica.

Drukuj