Kamienica Bonerowska, zwana także Zacherlowską (Zacherlińską), znajduje się przy Rynku Głównym 42 (róg ul. Św. Jana 1).
Do XIX w. była to jedna z ważniejszych wielkopańskich rezydencji rynkowych. Na początku XIV w. powstał w tym miejscu dom o ścianach z kamienia (w elewacji tylnej zachowane ceglane obramienie bramy wjazdu). Rozbudowano go na przełomie XIV i XV w., po wykupieniu fragmentu działki wschodniego sąsiada.
W latach 1493–1562 była to własność Bonerów. W końcu 1. ćwierci XVI w. przebudowana na okazały pałac (zachowany układ wnętrz i część dekoracji: fragment stropu dawnej izby tylnej, gotycko-renesansowe portale na parterze i 1. piętrze. Do 1878 r. w elewacjach znajdowały się krzyżowe gotycko-renesansowe kamienne obramienia okien, a nad wejściem do jednej z sal paradnych parteru kamienne tondo z podobizną Zygmunta I Starego).
W 2. poł. XVI w. była to własność burgrabiego Zamku Wawelskiego M. Misiowskiego, a od lat 30. XVII do 2. ćwierci XVIII w. Zacherlów. Po 1636 r. w kamienicy przeprowadzono remont i przebudowę (nadbudowa 2. piętra, budowa oficyny bocznej mieszczącej na piętrze kaplicę, urządzenie okazałej klatki schodowej w budynku frontowym, znanej z rysunków J. Matejki i W. Gersona). Kolejny remont, przed 1732 r. był finansowany rajcę S. Węgrzynowicza. W XVIII i na początku XIX w. do posesji należał ogród, założony po wyburzeniu zabudowy działek przy ul. Św. Jana 3 i Floriańskiej 6.
W 2. ćwierci XIX w. na 1. piętrze mieszkała A. Ciepielowska, prowadząca salon ze słynną kawą. W latach 1864–1926 w kamienicy mieściło się atelier fotograficzne Ignacego Kriegera i jego spadkobierców (początkowo w osobnym budynku w ogrodzie, od 1878 r. na strychu) oraz biuro kamieniarza R. Hochstima.
Około 1878 r. dokonano kolejnej przebudowy budynku dla Pareńskich według projektu wiedeńskiego architekta K. Borkowskiego (nadbudowa 3. piętra, scalenie całej zabudowy w 3-skrzydłowy gmach o jednolitych elewacjach z dekoracją neorenesansową, zachowaną z wyjątkiem narożnej figury alegorycznej i sgraffita, budowa obecnej klatki schodowej). Po remoncie na parterze funkcjonowała kawiarnia, na 1 piętrze oddział czeskiego banku spółdzielczego i Galicyjskiego Akcyjnego Banku Hipotecznego, poszerzonego w 1913 r. o pomieszczenie na parterze (niedawno usunięto wykonane wówczas miedziane plakiety z wzorami geometrycznymi dekorujące otwory drzwi i okien).
W latach 1903–29 na 3. piętrze od frontu mieszkał i gromadził swą kolekcję F. Jasieński, zw. Manggha. Od 1910 r. istniał przy zbiorach klub Sztuka. Zabudowa ma charakter XIX-wiecznej kamienicy czynszowej z licznymi elementami starszymi, m.in. stropy i portal na 1. piętrze (odsłonięte 1897–98, odnowione pod kierownictwem J. Pokutyńskiego), sejf (szafa ścienna) w marmurowym obramieniu z 1 ćwierci XVIII w. na 1. piętrze.
W latach 1860-1928 mieściło się tu atelier fotograficzne Ignacego, Natana i Amalii Kriegerów.
© Treść hasła pochodzi z serwisów wiedzowych PWN; zobacz sam: Encyklopedia PWN, Słowniki języka polskiego i Słowniki obcojęzyczne.
