Najstarszą historyczną wzmiankę o istnieniu Sycowa znaleźć można w dokumencie księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa z 1276 roku. Nazwa wymieniona jest tam w staropolskiej wersji „Syczowe”, w późniejszych aktach występują natomiast nazwy: Wartenberg, Polnisch Wartenberg (zastąpiony w 1888 r. przez Gross Wartenberg).

W XIII w. Syców należał księstwa wrocławskiego. Następnie znalazł się w księstwie oleśnickim, które niebawem poddało się zwierzchnictwu lennemu Królestwa Czeskiego. Pod koniec XV w. ówczesny król Węgier i Czech Maciej Korwin, mający porachunki z księciem oleśnickim Konradem Białym odebrał mu Syców i okolicę. 7 października 1489 r. władca ogłosił powstanie tzw. wolnego państwa stanowego, oddając je jednemu ze swoich zasłużonych rycerzy Janowi von Haugwitz. Wolne państwo stanowe traktowane jako prywatna posiadłość, mogło być, za zgodą króla przedmiotem kupna i sprzedaży. Kolejni panowie stanowi Sycowa wywodzili się z rodów von Maltzanów, von Braunów, von Dohna oraz Bironów von Curland. Ci ostatni pozostali tu aż do 1945 roku.

Na początku XVII w. Czechy straciły status niezawisłego państwa Rzeszy niemieckiej i zostały podporządkowane Austrii. Tym samym pod bezpośrednie rządy Austrii przeszedł Śląsk wraz z sycowskim państwem stanowym. W połowie XVIII w. kilkunastoletnia wojna, przerywana układami i ustępstwami ze strony Austrii, zakończyła się zagarnięciem przez Prusy całego Śląska (1742). W Sycowskiem instytucja państwa stanowego została zniesiona, a na jej miejsce wprowadzono powiat z administracją sprawowaną przez mianowanych starostów. Dawni panowie stanowi zostali pozbawieni władzy. Oprócz prywatnego majątku rodzinnego korzystali jedynie z przywileju zasiadania w pruskiej Izbie Panów.

W państwie pruskim, a następnie niemieckim Syców pozostał do 1945 roku. Pod koniec XIX w., wraz z ogólnoniemieckim boomem, nastąpił jego rozwój. W latach 1870–1872 miasto przecięła linia kolejowa Oleśnica – Kępno; pierwotnie miała to być część magistrali Wrocław – Warszawa, realizowanej przez Breslau-Warschauer Eisenbahngesellschaft, jednak wskutek braku zgody ze strony Rosji linia ta nie została zrealizowana. W 1880 r. Syców liczył 214 domów i 2320 mieszkańców.

Po wejściu w życie traktatu wersalskiego w 1920 r., duża część powiatu sycowskiego przypadła Polsce, a sam Syców, pozostały w Niemczech, znalazł się zaledwie 3 km na zachód od linii granicznej. Nastąpiło wówczas interesujące przesunięcie administracyjne o dalekosiężnych następstwach. Z powodu oddalenia od ówczesnego województwa śląskiego polską część Sycowskiego, pomimo jej dolnośląskiej przynależności, włączono do poznańskiego. Sytuacja ta utrzymała się do dzisiaj, ale warto wiedzieć, że w ten sposób okolice Sycowa, podobnie jak Rawicz, są jednymi istniejącymi jeszcze enklawami „historycznego Dolnego Śląska”, gdzie wskutek braku przesunięć ludności po 1945 r. m. in. zachowała się w stanie szczątkowym reliktowa gwara dolnośląska. W 1937–1941 Niemcy zbudowali linię kolejową do Bukowy Śląskiej, dzięki której Syców uzyskał bezpośrednie połączenie z Namysłowem.

W styczniu 1945 r. niemal niezniszczone miasto dostało się w ręce Armii Czerwonej. Sowieci przebywali tu przez blisko pół roku, dokonując wielu zniszczeń, m. in. podpalając ratusz i zamek. Zabytki te zostały następnie rozebrane przez administrację polską, a niemiecka ludność miasta wysiedlona i zastąpiona polskimi osadnikami. W miejsce bloku śródrynkowego z ratuszem władze wyznaczyły parking samochodowy, a sam rynek przemianowały na Plac Wolności. Później część ubytków w tkance miasta zastąpiona została socjalistyczną architekturą mieszkaniową. W miejsce zamku utworzono skwer publiczny.

W 1946 r. Syców liczył 2600 mieszkańców. W okresie 1945–1975 był stolicą powiatu. W 1988 r. zamknięto linię kolejową do Bukowy Śląskiej (rozbiórka w 1992 roku). W 2000 r. oddano do użytku obwodnicę drogową. Od 1999 r. Syców należy do powiatu oleśnickiego województwa dolnośląskiego.

Nota bibliograficzna

• Albin B. J., Powiat sycowski: wkładka regionalna do podręcznika historii: wypisy, Wrocław 1963.
  
• Gross Wartenberg: Stadt und Kreis, Alfdorf/Württ. 1974.
  
• Kulak T., Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność, Wrocław 2000.