Podczas drugiej wojny światowej Niemcy utworzyli w budynku gimnazjum żydowskiego przy ul. Składowej 5 w Sosnowcu obóz przejściowy, od niemieckiej nazwy Durchgangslager skrótowo zwany Dulagiem. Więzili w nim Żydów z różnych miast Śląska i Zagłębia przed wysłaniem ich do obozów pracy.

W budynku po przeciwnej stronie ulicy funkcjonował tzw. Zwilag. Natan Eliasz Szternfinkiel w książce zatytułowanej Zagłada Żydów Sosnowca tak wyjaśnia zasadę działania Zwilagu: „Transporty ludzi na wysyłkę do obozów niemieckich były z reguły organizowane na podstawie wezwań Gminy Żydowskiej. [...] W wypadku, gdy nie stawiła się do Dulagu osoba naznaczona przez Gminę Żydowską, wówczas milicja zabierała przymusowo członka rodzinę jako zastępcę. [...] Tych zastępców umieszczano w Zwilagu aż do zgłoszenia się wyznaczonej osoby”.

W 1993 r. miejsce to zostało upamiętnione tablicą pamiątkową, na której widnieje napis w języku polskim i hebrajskim: „W budynku tym mieściło się żydowskie gimnazjum handlowe – do najazdu niemieckiego w 1939 roku. Od 1941 roku był tutaj Dulag – obóz przejściowy dla Żydów wysyłanych do obozów pracy i obozów koncentracyjnych. W hołdzie ofiarom Holocaustu tablicę tę ufundował samorząd miasta Sosnowiec 1993 r.”.

Drukuj