Balfoura deklaracja

Balfoura deklaracja – oświadczenie rządu brytyjskiego z 2 XI 1917 w sprawie żydowskiej siedziby narodowej, przekazane w liście ministra spraw zagranicznych, Arthura Jamsa Balfoura, do lorda Lionela Rothschilda; była m.in. wynikiem rozmów prowadzonych z rządem brytyjskim przez delegację Światowej Organizacji Syjonistycznej oraz presji wywieranej na rząd brytyjski przez środowiska żydowskie w państwach popierających ententę (zwłaszcza w USA).

Zawierała poparcie dla idei utworzenia w Palestynie siedziby narodowej dla Żydów; zastrzegała, że nie może przy tym dojść do naruszenia praw wspólnot nieżydowskich w Palestynie ani praw i statusu politycznego Żydów w innych krajach. Została wkrótce ujawniona publicznie i zaakceptowana przez inne mocarstwa alianckie; wzmocniła poparcie środowisk żydowskich dla aliantów w ostatnim roku I wojny światowej, a także pozycję rządu brytyjskiego w powojennych przetargach o wpływy, przyczyniając się – mimo uzgodnień francusko-brytyjskich z 1916 (porozumienie Sykesa–Picota) – do przyznania 1920 r. Wielkiej Brytanii mandatu Ligi Narodów nad Palestyną.

Przyczyniła się do wzrostu wpływów syjonizmu wśród Żydów w Europie Środkowowschodniej; zdecydowanie krytykowana przez Arabów, stała się ważnym etapem na drodze do utworzenia państwa izraelskiego.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.