Żydowskie Zaleszczyki opisywał austriacki pisarz i dziennikarz Martin Pollack jako typowe sztetl: „świat rabinów cudotwórców, ubogich przepisywaczy Tory, uczonych żebraków oraz cynicznych stręczycieli i pośredników matrymonialnych”. W rzeczywistości Żydzi stanowili ważny element Zaleszczyk jako kurortu oraz stanowili największą grupę ich mieszkańców[1.1].

W 1772 r. mieszkało tutaj już 159 rodzin żydowskich. Do I połowy XIX w. Zaleszczyki były częścią gminy żydowskiej w Tłustem. Dopiero na początku XIX w. powstał cmentarz żydowski oraz wybudowano synagogę. Niestety, spłonęła w czasie pożaru miasta w 1871 r.[1.2] Obecny budynek synagogalny pochodzi już z okresu II połowy XIX w., ale stoi na miejscu starej synagogi. Dzisiaj mieści się w nim kotłownia. Nowa synagoga została odbudowana dzięki funduszom Rotschilda oraz burmistrza miasta.

Zaleszczyki były lokalnym centrum chasydyzmu od II połowy XVIII w. Pierwszym rabinem był Izaak Dow Margulis, według lokalnej tradycji uczeń Baal Szem Towa. W II połowie XIX w. funkcje rabinackie pełnił Szraga Fajwisz Hager wywodzący się z dynastii kosowsko-wyżnickiej. Chasydzi czortkowscy oraz z Kosowa Huculskiego–Wyżnicy mieli tutaj swoje domy modlitwy[1.3]. W 1894 r. powstała w Zaleszczykach szkoła barona Hirscha. W okresie międzywojennym budynek jej pełnił funkcję Żydowskiego Domu Ludowego.

W czasie I wojny światowej, w 1915 r. Rosjanie dokonali pogromu ludności żydowskiej i złupili miasto (łupem padł także pałac baronowej Turnau). Następnie wojska rosyjskie wysiedliły wszystkich Żydów do Tłustego i innych miast w okolicach Zaleszczyk. Powrócili do rodzinnego miasta dopiero po 1917 r[1.4].

W okresie międzywojennym Żydzi zaleszczyccy utrzymywali się na niezłym poziomie dzięki funkcjonowania kurortu. Wynajmowali domy letnikom, zaopatrywali ich w żywność, między innymi eksportowaną z Rumunii. W 1927 r. wielki wylew Dniestru uszkodził cmentarz żydowski.

Przez pewien czas, do 1927 r. funkcjonowało tu gimnazjum żydowskie, niestety zamknięte z powodów finansowych. Organizacja Syjonistyczna prowadziła przedszkole oraz powszechną szkołę hebrajską. Działały praktycznie wszystkie partie żydowskie. Pod koniec lat 30. XX w. Żydzi zaczęli odczuwać nasilającą się kampanię antysemicką, prowadzoną zarówno przez organizacje polskie, jak i ukraińskie.

Wkroczenie Rosjan [Sowietów] do Zaleszczyk, jak we wszystkich miejscowościach galicyjskich zahamowało rozwój życia żydowskiego. W 1940 r. falę aresztowań Żydów w miasteczku spowodowała nielegalna produkcja koszernej mąki na mace przed Pesach.

Niemcy wkroczyli do Zaleszczyk 8 lipca 1941 r. W okolicach dochodziło do zabójstw Żydów dokonywanych przez chłopów ukraińskich. We wrześniu administracja niemiecka nakazała, by miejscowi Żydzi złożyli daninę w postaci 3 kg złota.

W grudniu 1941 r. miała miejsce akcja eksterminacyjna. Na rozkaz niemiecki miało się stawić 1000 mężczyzn pod pozorem zabrania ich do obozu pracy. Na rynku wyselekcjonowano 200 z nich, razem z prezesem Judenratu, których wysłano do obozów pracy[1.5]. Pozostałych wyprowadzono na przedmieścia, gdzie wszystkich rozstrzelano. W pobliżu miejsca ich egzekucji (na stadionie sportowym) stanął w 2011 r. pomnik. Właściwe miejsce egzekucji zostało po II wojnie światowej zabudowane domami mieszkalnymi i garażami.

20 września 1942 r. wysiedlono wszystkich Żydów z miasteczka, przede wszystkim do Tłustego. Stamtąd większość została deportowana do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu. Inni zginęli w kolejnych wywózkach w 1943 r. Uratowało się zaledwie kilkadziesiąt osób, które powróciły do Zaleszczyk w 1944 r., a następnie wyjechało stąd do Polski albo do Rumunii.