Herstein Edward (Hersztein, Hersztajn) – (1906 –1942) – architekt

Absolwent Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m.st. Warszawy (1923) i Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1930). Członek warszawskiego oddziału SARP-u (do 1939). W 1942 r. wywieziony z getta warszawskiego, zginął w nieznanych okolicznościach.

Herstein należał do Związku Akademickich Kół Miłośników Krajoznawstwa w Polsce, dokumentował wyjazdy członków koła oraz – we współpracy z Komisją do Badania Zabytków Żydowskich w Polsce – przedmioty sztuki i architektury żydowskiej. W 1929 r. na łamach „Wiadomości Krajoznawczych” przedstawił zasady tworzenia inwentaryzacji obiektów użytkowych i ceremonialnych, tkanin, zabytków architektury, bożnic, ołtarzy oraz malowideł ściennych i dodał:

„rozproszone, ukryte w odległych zakątkach kraju, skarby sztuki żydowskiej udostępnić można ogółowi drogą tworzenia zbiorów racjonalnie wykonanych zdjęć fotograficznych”[1.1].

Fotografie architekta cieszyły się uznaniem członków koła. W tym samym roku ekspozycję pokonkursową zorganizowaną przez krakowski oddział ZAKMK tak komentował Józef Bester:

Prawdziwa […] atrakcja wystawy to zdjęcia zabytków żydowskich w wykonaniu Hersteina z Warszawy (godło Edward). Sumienność i technika pierwszorzędna, a fakt, że są to tematy prawie że nietknięte dotychczas, podnosi tem bardziej ich wartość. Edward Herstein dokonuje wielkiego dzieła inwentaryzacji; że praca ta jest bardzo owocną, mieliśmy sposobność zaobserwować na wystawie. Poziom techniczny zdjęć bardzo wysoki. Znaczenie głównie naukowe i dydaktyczne – wielkie. To też nic dziwnego, że w dziale zabytkowym wystawy Herstein dzierżył prym, zyskując I-szą nagrodę za bożnicę w Wyszogrodzie"[1.2]. 

Wybrane projekty i realizacje:

• budynki mieszkalne w Warszawie przy ulicach: Chłodnej 25 / Żelaznej 75a (kamienica Ignacego Partowicza); Szustera; Dzikiej 17 (braci Goldbandów); Idźkowskiego 3 i Kaliskiej 13 (kamienice J. Gezundheita i M. Binenfelda); Odolańskiej 11 (Kirszenbergów); Stalowej 3, 5, 7, 9 (A. Ginsburga); 11 Listopada 18a (Magdaleny, Julii, Wandy i Zbigniewa Karwowskich); Łochowskiej (firmy Kolskii S-ka).

Joanna Majczyk, Agnieszka Tomaszewicz

Biogram pochodzi ze Słownika Architektów stanowiącego rozdział w książce „Architekci i paragraf aryjski. Przypadek SARP-u (1934–1939)”, autorstwa Agnieszki Tomaszewicz, Joanny Majczyk, wydanej przez Wydawnictwo EMG w 2025 roku.