Cmentarz zlokalizowany jest we wschodniej części Bochni, na wzgórzu Krzęczków, przy ulicy Krzęczków 5 (działka nr 5473/1/2/3). Jego obecne granice wyznaczone są współczesnym ogrodzeniem. Otoczenie stanowi zabudowa domów jednorodzinnych, których działki po stronie wschodniej i zachodniej graniczą bezpośrednio z ogrodzeniem. Od południowej strony istnieje brama wejściowa wychodząca na zamknięty ogród należący do opiekuna cmentarza. Przy bramie wejściowej znajduje się obecnie niewielki budynek gospodarczy, w którym przechowywane są przede wszystkim urządzenia i narzędzia służące do pielęgnacji zieleni.

Cmentarz zajmuje działkę na planie prostokąta o powierzchni 0,65 ha. Jego historia biegnie od 18 listopada 1872 r., kiedy władze miejskie wydały oficjalne pismo zezwalające na powstanie cmentarza. Na terenie nekropoli istniał dom przedpogrzebowy, na którego budowę pozwolenie wydała rada miejska w dniu 28.10.1873 roku. Zlokalizowany był w pobliżu bramy wejściowej, po jej prawej stronie. Został zniszczony przez Niemców.

Tuż przy wejściu znajduje się grobowiec zmarłego 15.02.1932 roku rabina i cadyka Aszera Majera Halberstama, syna Józefa Zewa, potomka Chaima Halberstama, twórcy dynastii chasydzkiej z Nowego Sącza (Sanz). Na ozdobionej płaskorzeźbą lwów podtrzymujących koronę i szafę ze świętymi księgami macewie wyryto inskrypcję o treści: „Tu pochowany wielki rabin, mąż nieprzeciętny, święty i nieskazitelny, nasz przełożony, nasz nauczyciel rabbi Aszer Majer syn rabbiego Józefa Zewa błogosławione pamięci sprawiedliwego Halberstama, wnuk rabina sprawiedliwego, mistrza Chaima i uczonego Cwi błogosławionej pamięci bogobojnych. Przewodniczący Świętej Kongregacji w Bochni i Galicji. Odszedł 8 adar 692 roku według skróconej rachuby. Niech jego dusza będzie włączona w wieniec życia wiecznego”. Stojący na jego grobem ohel został zniszczony w czasie okupacji niemieckiej. Obręb nieistniejącego ohelu wyznaczają fragmenty fundamentów znajdujące się na wysokości gruntu. Przed grobowcem stoją trzy dobrze współczesne pomniki członkiń rodziny cadyka: żony Brachy Lei, córki Chaji i wnuczki Tejby. Wszystkie trzy zginęły w czasie Zagłady. Grób Aszera Majera stanowi cel pielgrzymek chasydów.

Po lewej stronie od wejścia znajduje się grób masowy ludności żydowskiej z Bochni, Nowego Wiśnicza, okolicznych wsi, a także przebywających w getcie w latach 1941–1943 Żydów z Bochni, Krakowa, Brzeska, Krzeszowic, Mielca, Dębicy i innych miejscowości, którzy zostali zamordowani przez Niemców. W wyniku przeprowadzonych na terenie cmentarza egzekucji życie straciło ok. 300 osób. W latach 60. XX w. odsłonięto pomnik ku czci pomordowanych. Obelisk zbudowano ze zniszczonych macew. Otacza go żywopłot. Inicjatorami i fundatorami pomnika byli Mendel Reichberg, Abusz i Józef Hirschowie, a pracami budowlanymi kierował Leon Gawąd. 

W obrębie nekropolii znajduje się też cmentarz wojenny numer 313, na którym pochowano żołnierzy wyznania mojżeszowego poległych w czasie I wojny światowej. Spoczywa tu 19 Austriaków z 80. pułku piechoty oraz 22. i 23, pułku strzelców, a także jeden Rosjanin; 14 znanych jest z imienia i nazwiska. W skład cmentarza wchodzą dwa szeregi identycznych, betonowych macew, na których widnieje gwiazda Dawida. W pierwszym szeregu znajduje się ich 20, w drugim osiem z duża macewą pośrodku, na której od lat 90. XX w. widnieje pamiątkowa tablica z inskrypcjami w języku polskim, hebrajskim ufundowana przez Mendla (Menachema) Reichberga i jego synów.

Wedle różnych danych, na cmentarzu znajduje się łącznie od 700 do 870 nagrobków. Najstarsza z nich pochodzi z 1873 r., a najdawniejsze macewy stoją w północnej części cmentarza. Zdecydowana większość jest z piaskowca. Nie zachowały się stare nagrobki z granitu szwedzkiego, które zostały rozebrane i zrabowane przez Niemców. Ponad 70% wszystkich nagrobków jest w dobrym stanie, posiada odnowione i poprawione przez uczniów Liceum Plastycznego z Nowego Wiśnicza inskrypcje w języku polskim, hebrajskim, jidysz i niemieckim. W północno-zachodnim rogu cmentarza, na uboczu, znajduje się mogiła samobójczyni Estery Szechter.

Cmentarz ze wszystkich stron posiada ogrodzenie z metalowej siatki zbudowane w latach 80. XX w. z inicjatywy opiekuna Leona Gawąda, który kierował także pracami budowlanymi, przy finansowej pomocy Abuscha Hirscha. Powstało ono w miejscu zniszczonego przez Niemców podczas II wojny światowej dwumetrowego muru. Wejście na cmentarz stanowi zamykana na klucz, spawana, metalowa brama (furtka). W jej lewej górnej części znajdują się tablice informacyjne w języku polskim oraz hebrajskim.

Teren cmentarza porośnięty jest przez różne gatunki drzew. Spośród nich warto wymienić posadzone przez L. Gawąda w latach 50. XX w. klony, które miały wyznaczać granice cmentarza, do czasu odbudowy ogrodzenia. Występują tu także posadzone po 1945 r. lipy, kasztanowce, jesiony i tuje.

Dzięki staraniom Leona Gawąda oraz nieżyjącego już rabina Mendla Reichberga obiekt należy do najlepiej utrzymanych cmentarzy żydowskich w Małopolsce. Kilkakrotnie w ciągu roku koszona jest trawa, a także usuwane są zalegające liście i gałęzie. 

Inwentaryzacji bocheńskiego cmentarza dokonała w 1989 r. Iwona Zawidzka z Muzeum im. Stanisława Fischera w Bochni, a na podstawie jej prac w 1992 r. została wydana książka pt. Miejsce święte dla wszystkich żyjących, czyli rzecz o cmentarzu żydowskim w Bochni.

Cmentarz został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-326 w dniu 13.12.1989 roku.

Dostęp do cmentarza możliwy jest za pośrednictwem Muzeum im. prof. Stanisława Fischera w Bochni (Rynek 20).

Bibliografia

• Zawidzka I., Cmentarze żydowskie w Bochni, Brzesku i Nowym Wiśniczu. Stan obecny i badania historyczne, [w:] Cmentarze żydowskie. Studia z dziejów kultury żydowskiej w Polsce, t. II, Wrocław 1995.
• Zawidzka I., Miejsce święte dla wszystkich żyjących, czyli rzecz o cmentarzu żydowskim w Bochni, Bochnia 1992.
• Zawidzka I., Pieczęć rabina Halberstama, „Kronika Bocheńska” 1996, nr 11.