Wiadomo, iż w 1835 r. właścicielem browaru w Ostrowi był Berek Tejtel, znany również z wylicytowania drewnianego budynku ratusza za 348 złotych polskich. Obiekt został przesunięty na pobliski plac przy udziale licznych ochotników, którym browarnik zaoferował dowolną ilość piwa jako zapłatę[1.1].  

Różne źródła wymieniają także Jeruchima Fiszera, jako właściciela browaru w latach 1854−1885 oraz Chaima Bengelsdorfa w okresie od 1885 do 1904 roku. Do początku lat 90. XIX w. browar zatrudniał ok. 10 robotników i produkował ok. 2,5 tys. hl. piwa[1.2]. 

W Księdze Adresowej Królestwa Polskiego na rok 1904 wymieniony jest jeden browar w Ostrowi Maz. pod nazwą  W.M. Tejtel. Wiadomo jednak, iż pod koniec XIX w. Wolf Tejtel wybudował browar w pobliżu parku miejskiego (obecna ul. Partyzantów). W 1910 r. (data śmierci Wolfa Tejtla) lub według innych źródeł w 1920 r. browar odziedziczyli jego synowie: Michał (1855 - 1930), Berel (? – 1939), Hesel oraz zięciowie Iser Welczer i Chaim Jakob Zwikelski. Na zachowanych etykietach piwnych znajduje się informacja wskazująca na ciągłość historii browaru od 1854 roku.

W latach 20. XX w. „Browar Parowy Braci Tejtel” mieścił się na ul. Starobrokowskiej 58 (obecnie ul. Partyzantów) i był prężnym rodzinnym przedsiębiorstwem. Wiadomo, iż Icchak Tejtel (1893-1941, KL Treblinka), syn Michała, po ukończeniu piwowarskiego szkolenia zawodowego w Niemczech kierował procesem produkcji piwa w Ostrowi, co zapewniało mu dobrą jakość i renomę poza Ostrowią. 

Warzono kilka gatunków piw: „Mazowieckie”, „Jasne Ostrowskie”, „Marcowe”, „Eksportowe Jasne”, Vivator, dubeltowe”. Firma posiadała przedstawicielstwa i rozlewnie m.in. w Sokołowie Podlaskim, Garwolinie, Siedlcach, Białymstoku, Kosowie Lackim oraz Wyszkowie. Na etykietach piwa „Vivator” i „Marcowego” widnieją informacje mogące świadczyć o zdobytej przez browar głównej nagrodzie na targach międzynarodowych w Glasgow w 1901 r.  i obecności na targach w Reims w 1903 roku.

W browarze pracowało ok. 50  robotników, z których dwie trzecie było Żydami. Rodzina Tejtlów prowadziła również piwiarnię przy ul. 3 Maja.

W czasie II wojny światowej browar był siedzibą Gestapo i więzieniem, w którym przesłuchiwano i torturowano mieszkańców Ostrowi Maz. przed wywózką do niemieckich nazistowskich obozów zagłady. W 1944 r., Niemcy podpalili browar.

W latach 1953-1955 r. na placu po zburzonym browarze wybudowano Szkołę Podstawową nr 1 im. T. Kościuszki., która działa do dziś.

Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Maz. (ul. Warszawska 4) posiada w swoich zbiorach oryginalne etykiety piwne z browaru braci Tejtel. Muzeum Kresów i Ziemi Ostrowskiej (ul. Lubiejewska 158) rónież przechowuje etykiety piwne oraz oryginalną butelkę z browaru.

 

Bibliografia

Drukuj
Przypisy
  • [1.1] Dobroński A., Dzieje Ostrowi Mazowieckiej do 1914 roku., Ostrów Maz. 2007, str. 63
  • [1.2] Kowejsza J., Łukasiewicz J., Powiat Ostrów Maz w latach 1967-1914 [w:] Ostrów Mazowiecka. Z dziejów miasta i powiatu. Warszawa 1975