Bóżnica pińczowska jest typowa dla budynków sakralnych późnego renesansu i ma charakter budowli obronnej. Jej architektem był prawdopodobnie florentyńczyk Santi Gucci, który zaprojektował sześcienną bryłę, z zagłębionym dachem ukrytym za prostą attyką, pozbawioną wszelkich ozdób. Gruby mur z wysokimi oknami wsparty jest w narożach na masywnych przyporach. 
Do wnętrza wchodzi się przez obszerny przedsionek, który pełnił rolę sali obrad zarządu gminy oraz sądu rabinackiego. Pomieszczenie to zachwyca bogatymi polichromiami stropu, zrekonstruowanymi w ostatnich latach. Pomiędzy bogatymi, roślinnymi ornamentami umieszczono hebrajskie inskrypcje, widnieją sylwetki zwierząt, ptaków, a także stylizowane kwiaty i owoce. Podłoga sali modlitewnej, zgodnie z tradycją jest obniżona, więc schodzi się do niej po kilku stopniach.
Z dawnego wystroju pozostał kamienny, późnorenesansowy aron ha-kodesz, flankowany dwiema kolumnami i zamknięty od góry trójkątnym zwieńczeniem.

Sala modlitw jest imponującym pomieszczeniem – ma około 30 metrów długości, 25 szerokości i 18 metrów wysokości, kryta jest sklepieniem kolebkowym. Natomiast babiniec, znajdujący się w południowej części budynku ma sklepienia krzyżowe. 
W latach okupacji w Pińczowie utworzono getto dla przeszło 3000 mieszkańców miasta. Część z nich została rozstrzelana w pobliskim lesie, reszta została wywieziona do niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

Synagogę w czasie hitlerowskiej okupacji zamieniono w garaże, następnie przez kilkadziesiąt lat służyła jako magazyn nawozów sztucznych i materiałów budowlanych.
Dopiero w latach siedemdziesiątych podjęto decyzję o zaadaptowaniu budynku na Muzeum Ponidzia. Prace renowacyjne trwają od ponad dwudziestu lat. W tym czasie zrekonstruowano dach, zabezpieczono budynek przed wilgocią, a także rozpoczęto działania konserwatorskie – przywrócono dawną świetność polichromiom i szafie ołtarzowej, trwają nadal prace nad odczytaniem i rekonstrukcją inskrypcji odkrytych na ścianach sali modlitw. Nie odbudowano kamiennej bimy, stojącej na środku sali – wyróżniono jedynie ślad na posadzce, w miejscu gdzie stała do czasów wojny.

 

Drukuj