W latach 1975-1998 administracyjnie należała do województwa gorzowskiego, a w latach 1950-1975 do województwa zielonogórskiego.

Do 1922 r. miejscowość należała do Prus, prowincja Poznań, powiat Schwerin (Warthe), w latach 1922-1939 do prowincji granicznej Poznań – Prusy Zachodnie, natomiast od 1939 r. do prowincji Brandenburg, okręg administracyjny Frankfurt (Oder), powiat Schwerin (Warthe).

Skwierzyna była pierwotnie słowiańską osadą rybacką leżącą przy przeprawie przez Wartę. Około 1295 r. otrzymała prawa miejskie od króla polskiego Przemysła II. Pierwsze udokumentowane wzmianki na temat miasta pochodzą z 1306 i 1312 r. Po wielkim pożarze miasta w 1400 r. Skwierzyna otrzymała od króla Władysława Jagiełły w 1406 r. nowe prawa miejskie i kolejne przywileje.

Szybki rozwój gospodarczy Skwierzyna także zawdzięcza królowi Władysławowi. W 1390 r. na rozkaz króla ustanowiono ważny szlak handlowy ze Szczecina do Krakowa. Szlak ów wiódł przez Skwierzynę leżącą niemal na granicy z Brandenburgią (granica przebiegała 4,5 km od miasta), dlatego w mieście założono komorę celną. Dwa lata później Skwierzyna otrzymała również prawo składu. Podstawą zamożności miasta były rzemiosło i handel. Skwierzyna słynęła z tkactwa, szewstwa, piwowarstwa, sukiennictwa, handlu skórami, futrami, zbożem i drewnem. Źródłem dochodów miasta były również liczne podatki, którymi obciążano mieszkańców, przejezdnych i handlujących na skwierzyńskich jarmarkach.

Położenie na pograniczu polsko-brandenburskim i handlowy charakter miasta powodował, że stykały się tutaj różne narody, religie i kultury. Mimo że miasto należało do Królestwa Polskiego, dominowała w nim ludność niemiecka, która napłynęła na te ziemie jeszcze w średniowieczu. Niemcy też zwykle sprawowali władzę w mieście. Stosunkowo dużą grupą mieszkańców byli Żydzi. Polacy natomiast stanowili w owym czasie mniejszość i należeli głównie do biedoty miejskiej. Od początku XVII w. osiedlali się na tym terenie także Holendrzy.
Koniec XVII w. oraz wiek XVIII to dla Skwierzyny lata klęsk żywiołowych. Wybuchały pożary, powodzie zalewały miasto, a w latach 1728-1730 powracające chmary szarańczy całkowicie zniszczyły pola i łąki, powodując nędzę i drożyznę. Skwierzyna ucierpiała również podczas licznych przemarszów wojsk szwedzkich, polskich i rosyjskich, które niszczyły i plądrowały miasto.

W 1793 r. po drugim rozbiorze Polski Skwierzyna weszła w skład państwa pruskiego, od 1871 r. niemieckiego, w którym pozostała do 1945 r. W okresie napoleońskim Skwierzyna weszła na krótko w skład Księstwa Warszawskiego (1807-1815), jednak zgodnie z postanowieniami Kongresu Wiedeńskiego ponownie przyznana została Prusom.

Po ogromnym pożarze w 1821 r., który zniszczył ponad 60 budynków mieszkalnych, zmienił się charakter budownictwa. Zaczęto stawiać solidniejsze domy z cegły, brukowano i wytyczano nowe ulice, budowano gmachy użyteczności publicznej. Na początku XX w. Skwierzyna została przyłączona do linii kolejowej Gorzów – Międzychód, co spowodowało rozwój przemysłu. Miasto szybko stało się regionalnym centrum przemysłu drzewnego i tekstylnego. Gdy w 1910 r. otwarto elektrownię w pobliskim Bledzewie, Skwierzyna została zelektryfikowana. 

Decyzją traktatu wersalskiego Skwierzyna pozostała w rękach niemieckich. Była miastem granicznym, a z powodu złych stosunków pomiędzy oboma krajami przerwane zostały kontakty handlowe. Dwudziestolecie międzywojenne było więc okresem zastoju, bezrobocia i hiperinflacji. Załamały się stare rynki zbytu, podupadł handel, zmalała żegluga na Warcie. Zamknięto wiele zakładów rzemieślniczych i sklepów. Pojawiło się widmo bezrobocia. Władze miasta, chcąc zapobiec inflacji, wprowadziły do obiegu własne, skwierzyńskie monety. Dopełnieniem fatalnej sytuacji gospodarczej były plagi owadów, które nawiedziły miasto i zniszczyły ogromne połacie miejskich lasów.

Od 1937 r. po wielu latach starań Skwierzyna stała się miastem garnizonowym. Wkrótce po wybuchu drugiej wojny światowej założono w Skwierzynie obóz dla więźniów gestapo. Działał on do marca 1940 r. W czasie II wojny światowej miasto nie ucierpiało wiele i do stycznia 1945 r. wyglądało tak jak dawniej. W momencie, gdy do miasta wkroczyli Rosjanie, rozpoczęło się planowe niszczenie wszystkiego, co przedstawiało jakąkolwiek wartość, a nie było wykorzystane przez armię. Przed przekazaniem miasta stronie polskiej Skwierzyna była zniszczona w 45%.

Po II wojnie światowej Skwierzyna wróciła w granice państwa polskiego, a ludność niemiecka została wysiedlona. Miejsce wypędzonych Niemców zajęli Polacy z terenów Polski centralnej oraz repatrianci ze wschodu.

 

 

Drukuj