Jesteś tutaj

Strona główna Biogramy K Kurzmann Dawid Alter

Kurzmann Dawid Alter

Dawid Alter Kurzmann - Dane osobowe
Data urodzenia: 25 maja 1865
Miejsce urodzenia: Rzeszów
Data śmierci: 29 października 1942
Miejsce śmierci: Bełżec
Zawód: kupiec
Powiązane miejscowości: Kraków, Tomaszów Lubelski

Kurzmann Dawid Alter (25.05.1865 Rzeszów – 29.10.1942 Bełżec) – krakowski kupiec, pobożny chasyd, działacz społeczny i polityczny, filantrop.

Z uwagi na związek z Domem Sierot Żydowskich przy ul. Dietla 64 w Krakowie i okoliczności śmierci podczas akcji deportacyjnej w getcie, nazywany krakowskim Januszem Korczakiem.

Z Krakowem związany był co najmniej od ślubu w 1887 r. z Dancze (Dina, Anna) z domu Sternberg, z którą miał trójkę dzieci: córkę Helę Hindę Friedę, synów Barucha i Izraela. Mieszkał na Kazimierzu przy ul. Mostowej 10, a po wysiedleniu do getta przy Placu Zgody 16. Był uczniem cadyka Izraela Friedmana z Czortkowa na Podolu, zdobył głęboką wiedzą religijną, modlił się w bóżnicy Reb Aron Chasidim przy ul. Józefa, do której ufundował metalowy aron ha-kodesz. Dał się poznać jako zdolny kupiec i zarządca działający na wielką skalę w branży stalowej. Był właścicielem firmy D. Kurzmann, Dom Komisowo-Handlowy dla Towarów Żelaznych i Metalowych, a od 1927 do 1939 r. dyrektorem Górniczo-Hutniczego Towarzystwa Handlowego S.A., dystrybutora wyrobów największych polskich karteli produkujących stal.

Swoją narodowość Kurzmann określał jako żydowską. Dwukrotnie odwiedził Palestynę i, choć nie był syjonistą, zakupił tam niewielką parcelę. Aktywnie działał w partii Agudas Israel, co najmniej od 1927 r. był zastępcą przewodniczącego jej krakowskiego oddziału. W 1937 r. wszedł do tymczasowego zarządu gminy wyznaniowej żydowskiej, odpowiadał za sprawy religijne. Wspierał ideę tworzenia sieci szkół dla religijnych żydowskich dziewcząt Bejt Jaakow, a także budowę Jesziwy Mędrców w Lublinie.

Związki Kurzmanna z najstarszym żydowskim sierocińcem w Krakowie datują się od 1910 roku. Od 1918 r. kierował finansami placówki. W ciągu 20 lat pracy nowego zarządu, sierociniec stał się zasobnym ośrodkiem zaliczanym do najlepszych w Polsce. Zgromadzony majątek został na początku wojny zrabowany przez Niemców.

Podczas okupacji Kurzmann poświęcił się ratowaniu sierocińca. W dniu likwidacji Dom Sierot mieścił się na terenie getta przy ul. Józefińskiej 41, stłoczono w nim 300 podopiecznych. 28 października 1942 r. podczas tzw. akcji październikowej, sierociniec został otoczony kordonem. Najmłodszych Niemcy wywieźli i zamordowali w nieznanym miejscu. Grupa najstarszych chłopców zdołała uciec. Pozostałych wyprowadzili na Plac Zgody. Tamzaproponowali wychowawcom Domu Sierot ocalenie i pracę w nowej placówce, którą zamierzali otworzyć na terenie getta. Dawid Kurzmann, kierowniczka Zakładu Anna Feuerstein i jej mąż Juliusz odmówili opuszczenia dzieci. Około piątej po południu kolumna wychowawców i podopiecznych sierocińca została doprowadzona do stacji w Płaszowie. Na czele idącego w ciszy pochodu szedł Kurzmann, towarzyszyła mu córka Hela Frida i zięć Dawid Schmelkes. Późnym wieczorem transport odjechał do obozu zagłady w Bełżcu.

Bibliografia:

 

 

Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.