Krakowski Ludwik – (1906 –?) – architekt

Ukończył Gimnazjum im. Tadeusza Rejtana w Warszawie (1925), studiował na Wydziale Lądowym Politechniki w Gandawie (Belgia), a od 1927 r. na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (we wniosku do dziekana pisał:

„pragnę przenieść się na wydział architektoniczny politechniki warszawskiej, gdyż pokochałem ten przedmiot, a nie ma pracy bez zamiłowania swej dziedziny. Belgję porzucam rozczarowany zagranicą, tamtejszym życiem i czysto zewnętrzną kulturą”[1.1]; dyplom: 1933).

W czasie studiów pracował przy budowie biurowca Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” projektu Marcina Weinfelda. Członek warszawskiego oddziału SARP-u (do 1939). Prowadził samodzielną praktykę projektowo-budowlaną, wyspecjalizował się w aranżacji sal kinowych. Był felietonistą „Kuriera Porannego”, na którego łamach komentował bieżące wydarzenia architektoniczne oraz recenzował krajową i zagraniczną architekturę współczesną.

W latach 1939–1941 mieszkał we Lwowie, pracował przy budowie teatru im. Łesi Ukrainki (proj. przebudowy: W. Minkiewicz), następnie wrócił do Warszawy, przebywał w getcie. Zginął najprawdopodobniej między 1943 a 1945 w obozie przejściowym dla Żydów w Vittel (Francja) albo w KL Auschwitz-Birkenau. 

Wybrane projekty i realizacje:

• w Warszawie: kamienica E. i B. Trepmanów, ul. Dobra 15 (współautor: Józef Wels); Dom Centrali Związku Kupców, ul. Senatorska (1938, współautor: Ludwik Paradystal, nieukończony); budynek fabryczny firmy „Sfinks”, ul. Wolska; wnętrza/przebudowy: kawiarni Hermana Hirszfelda, ul. Marszałkowska 145; kina „Colosseum”, ul. Nowy Świat 19; kina „Wanda”, ul. Mokotowska 73; kina „Bałtyk”, ul. Chmielna 9;
• w Otwocku: rozbudowa sanatorium dr. Przygody, ul. Warszawska 5; dom letni, ul. Redutowa; Plac marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, projekt konkursowy, Ludwik Krakowski, 1935
• udział w konkursach: Banku Gospodarstwa Krajowego na projekt „Wzorowych typów dla drobnego budownictwa mieszkaniowego” (1933, zakup dwóch projektów); na projekt zagospodarowania placu marszałka Józefa Piłsudskiego, Warszawa (1935).

Wybrane publikacje:

• „Kurier Poranny”: Moskwa architektoniczna – hasła i refleksje. Sowiety pragną renesansu (1935, nr 358); O architekturze w Moskwie wstępne wrażenia. Sowiety olśnione antykiem (1935, nr 269); Le Corbusier walczy na dwa fronty. Byle goły budynek – to nie modernizm (1935, nr 234); Ostateczne rozstrzygnięcie konkursu na gmach B.G.K. Małomieszczańskie sądy o architekturze (1936,nr 5); Plon dziesięciolecia polsiego budownictwa. Architektura i jej oblicze dwoiste (1936, nr 38); Rozstrzygnięcie konkursu architektonicznego na meczet w Warszawie. O nowe formy tradycyjnego budownictwa (1936, nr 96).

Krakowski we wspomnieniach kolegów spisanych przez Annę Kubiak:

Marcin Weinfeld: „zapowiadał się na zdolnego. Bystry, śmiały, miał własne swoiste podejście do architektury. Zginął w «Hotelu» [1.2]

Mieczysław Watraszek (Weinkiper): „był odznaczony z okazji święta sowieckiego (7 listopada) – nagrodą pieniężną i uroczyście wyróżniony. […] Pochodził ze środowiska drobnomieszczańskiego. Był członkiem PPR-u w ostatnich latach, a przedtem zdecydowanym lewicowcem”.

Stefan Tworkowski: „był z lekka burżuazyjny. Miał bardzo dużą ruchliwość. Był wybitny […]. Mało stworzył, bo nie miał tak jak i inni gdzie pracować – było bezrobocie. […] Pochodził ze środowiska mieszczańskiego, miał zainteresowania lewicowe. Zapowiadał się na rasowego architekta. Brał udział w konkursach”.

Natan Borowski: „był zarozumiały, hochsztapler. Nie był lubiany przez kolegów”.

Bohdan Lachert: „[…] brał czynny udział w dyskusjach w SARP-ie[1.3]. Ze względu na młody wiek i trudne warunki nie miał możliwości wykazać się samodzielną pracą”.

Joanna Majczyk, Agnieszka Tomaszewicz

Biogram pochodzi ze Słownika Architektów stanowiącego rozdział w książce „Architekci i paragraf aryjski. Przypadek SARP-u (1934–1939)”, autorstwa Agnieszki Tomaszewicz, Joanny Majczyk, wydanej przez Wydawnictwo EMG w 2025 roku.