Rabon Izrael

Izrael Rabon - Dane osobowe
Data urodzenia: 1900
Miejsce urodzenia: Gowarczów
Data śmierci: 1941
Miejsce śmierci: Ponary
Zawód: pisarz
Powiązane miejscowości: Łódź, Warszawa, Wilno

Rabon Izrael, właśc. Izrael Rubin (1900 Gowarczów  – 1941 Ponary ?) – poeta, prozaik, eseista i krytyk literacki, tworzący w języku jidysz.

Urodził się w Gowarczowie, ale już od 1902 r. mieszkał w Łodzi. Uczęszczał do chederu, a później uczył się sam. Jako 14-latek zaczął pisać pierwsze wiersze, które ukazywały się w łódzkiej prasie żydowskiej. Stopniowo zaczął publikować większe formy literackie – opowiadania, nowele i powieści w odcinkach. Współpracował z dziennikiem „Lodzer Tageblat”, „Hajnt” czy „Unzer Ekspres”. Był autorem groteskowo-katastroficznych wierszy, bogatych w elementy czarnego humoru, m.in. zbiorów: Untern plojt fun der welt (jid., Pod płotem świata; 1928), Groer friling (jid., Szara wiosna; 1933), Lider (jid., Wiersze; 1937); w powieści Di gas (1928; wyd. pol. Ulica 1991) podjął problem alienacji jednostek i grup społecznych. Napisał ponadto nieukończoną powieść o życiu w ubogiej dzielnicy Łodzi – Balut: roman fun a forsztot (jid. Bałuty; 1934) oraz wiele popularnych powieści brukowych. W 1938 r. w Warszawie redagował m.in. czasopismo literackie „Os”.  Umieszczał tam również własne utwory, ale pod pseudonimem: Rut Wincykster albo Szabtaj Cyter. Tłumaczył na jidysz utwory m.in.: Jeana Cocteau, Jana Kasprowicza, Rainera Marii Rilkego, Paula Valéry’ego, François Villona, Stefana Zweiga.

Po wybuchu II wojny światowej przedostał się do Wilna. Tam spisał swoje wspomnienia w formie literackiego reportażu Farcejchenungen fun jor 1939, który ukazał się w almanachu wydanym w 1940 r. razem z Noachem Pryłuckim i Jechielem Jeszają Trunkiem Unterwegns (jid. W drodze). Jego dalsze losy nie są znane. Według wersji pisarza Szmerke Kaczergińskiego, Rabon został zamordowany w ośrodku zagłady w Ponarach pod Wilnem.  

 

Bibliografia:

  • Naimska M., Żebrowski R., Rabon (Rubin) Izrael, [w:] Polski Słownik Judaistyczny, oprac. Z. Borzymińska, R. Żebrowski, t. 2, Warszawa 2003, ss. 392-393.
  • Rabon Izrael, [w:] A. Kempa, M. Szukalak, Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny, t. 2, Łódź 2002, s. 95.
Drukuj
In order to properly print this page, please use dedicated print button.