Kraków. Marsz Pamięci w 83. rocznicę likwidacji getta. Relacja

13 marca 1943 r. rozpoczęła się likwidacja getta w Krakowie. W 83. rocznicę tych wydarzeń odbył się Marsz Pamięci. Przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, ale też członkowie społeczności krakowskich Żydów i pamiętający o tych wydarzeniach mieszkańcy Krakowa uczcili pamięć ofiar we wspólnym marszu z Placu Bohaterów Getta na teren byłego obozu KL Plaszow.

10 marca 1943 r. dowódca SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie Wilhelm Krüger zarządził przeniesienie wszystkich Żydów z getta do obozu pracy przymusowej w Płaszowie. Wszystko zaczęło się o godz. 6 nad ranem 13 marca 1943 roku. Najpierw oddziały SS, policji i Sonderdienstu przetransportowały do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Płaszowie od 6 do 8 tys. Żydów z krakowskiego getta. W tym samym czasie Niemcy rozstrzeliwali na ulicach getta i w KL Plaszów osoby uznane za „nieprzydatne” do pracy. Zachowało się wiele relacji dotyczących brutalnych morderstw i zachowań niemieckich funkcjonariuszy.

W niedzielę 15 marca 2026 r. ulicami krakowskiego Podgórza, z Placu Bohaterów Getta w kierunku terenu obozu KL Plaszow, przeszedł coroczny Marsz Pamięci.

W imieniu prezydenta RP w Marszu uczestniczył sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski, który zaznaczył, że państwo polskie ma obowiązek pielęgnowania pamięci o pokoleniach polskich Żydów. W swoim wystąpieniu podkreślił, że ci, którzy mieli „zniknąć z pamięci, żyją w naszej pamięci”, a sam marsz jest wyrazem triumfu pamięci nad próbą jej unicestwienia. Przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie Helena Jakubowicz zwróciła uwagę na konieczność wsparcia i zrozumienia wobec odradzających się przejawów antysemityzmu, apelując, by rocznica była nie tylko refleksją nad przeszłością, lecz także zobowiązaniem do budowania lepszej, bardziej otwartej przyszłości. Głos zabrał także metropolita krakowski, kardynał Grzegorz Ryś, który przypomniał postać Jana Karskiego: „Nie był, ale powiedział: »jestem Żydem«. Kiedy jesteś postawiony wobec Zagłady, nie możesz być kimś innym. Kiedy przychodzimy na ten Marsz, to musimy powiedzieć o sobie to samo: jestem Żydem”.

Marsz Pamięci odbywa się od lat 80. dzięki inicjatywie Festiwalu Kultury Żydowskiej. Z czasem stał się oficjalną formą obchodów rocznicy likwidacji krakowskiego getta.