Chałki, a właściwie chały, bo tak nazywają je Żydzi, odgrywają ogromną rolę w judaizmie. Kolacje szabatowe rozpoczyna błogosławieństwo wina i właśnie dwóch bochenków chały. Jedna z trzech podstawowych micw kobiecych (obok zachowania czystości rytualnej oraz zapalenia świec szabatowych), dotyczy właśnie przygotowywania chały na szabat i oddzielenia i spalenia symbolicznego kawałka chałowego ciasta. Poszczególne święta w judaizmie mają swoje odmienne kształty chał. I tak chała szabatowa przypomina kształtem pszeniczny kłos na znak Przymierza z Bogiem. Chała z okazji Rosz ha-Szana powinna być okrągła, co symbolizuje zamknięty roczny cykl. Chała purimowa przybierała kształt trójkąta, nawiązujący do popularnych ciastek nazywanych uszami Hamana.
Poniżej prezentujemy przepis na chałę na podstawie książki Estery Kafki i Malki Kafki „Przysmaki żydowskie we współczesnej kuchni”, Poznań 2010.
Składniki:
1 szklanka = 250 ml
- 1¼ szklanki letniej wody
- 7g drożdży instant
- ½ szklanki cukru
- ½ szklanki oleju rzepakowego
- łyżeczka soli
- 4 duże jajka
- około 1 kg mąki pszennej
Przygotowanie:
Wodę, cukier, drożdże i olej wlej do miski, wymieszaj, dodaj jajka, sól, dobrze roztrzep. Porcjami dodawaj mąke, wyrabiaj aż ciasto zacznie być elastyczne i mało „klejące”, wyłóż ciasto na stolnicę, dodaj rodzynki, podsypuj resztą mąki tyle, aby miało zwartą konsystencję i odchodziło od rąk, aby było gładkie i bez grudek, około 10 minut. Ukształtuj kule, miskę wysmaruj lekko olejem, ciasto również, umieść je w misce, nakryj folią „fresh” i przykryj czystą ściereczką. Odstaw na 1 godz. w ciepłe miejsce. Po tym czasie odkryj i uderz 4 razy pięścią aby uszły bąbelki, odstaw znowu pod przykryciem na pół godz. Wyłóż na stolnicę, uformuj gruby wałek, podziel na 8 równych części, każdą uformuj w wałek grubości około 4 cm. Z 4 wałków formuj chałkę (wychodzą dwie chałki). Splecione chałki wykładamy na blachę, zostawiając odstępy aby mogły swobodnie wyrosnąć, przykrywamy ściereczką, odstawiamy, włączamy piekarnik na 175 C. Po 10 minutach chałki smarujemy rozmąconym jajkiem, wstawiamy do piekarnika na 35-40 min.
Wyrabiając ciasto możemy dorzucić garść rodzynek, a po posmarowaniu już jajkiem, posypać makiem lub sezamem ewentualnie kruszonką.
